Wachten op Sjarapova's betere versie

Maria Sjarapova tennist op leven en dood, een kwaliteit die zij volgens haar ex-coach Robert Lansdorp als jong meisje al had. Toch verloor ze gisteren.

Tennissers die spelen of hun leven ervan afhangt: je ziet het niet iedere dag. Serena Williams is zo’n voorbeeld. Justine Henin. Maria Sjarapova. De laatste gaf gisteren weer een fraai staaltje van die kwaliteit ten beste in haar partij tegen de als eerste geplaatste Caroline Wozniacki, in de vierde ronde van de US Open.

Sjarapova verloor de partij met 3-6 en 4-6, maar niet voordat zij alles had gegeven. „Een kenmerk dat zij als jong meisje al had”, vertelt de Nederlandse Amerikaan Robert Lansdorp, die de Russin tussen haar twaalfde en negentiende coachte. „Of zij nou een trainingspartijtje speelde, of een juniorentoernooi, Maria vocht voor ieder punt. Dat kun je niet cultiveren. Dat heb je of dat heb je niet.”

In zijn huis in Zuid-Californië volgde Lansdorp gisteren de wedstrijd van zijn voormalig pupil. En wat zag hij? Een tennisster die uit vorm is, maar nog altijd zeer gedreven op de baan staat. Halverwege de wedstrijd – Sjarapova had net een set ingeleverd en won ternauwernood haar eerste opslagbeurt in de tweede – geloofde hij nog altijd in een goede afloop. „Ik zet mijn geld altijd op Maria in”, zegt Lansdorp, zonder spoor van ironie. „Want Maria mag je nooit afschrijven, hoe slecht zij er ook voor staat.”

De 23-jarige tennisster, geboren in het Siberische Nyagan, heeft een heel behoorlijk hardcourtseizoen achter de rug. Niet naar haar eigen maatstaven waarschijnlijk – de drievoudig grandslamwinnares staat ‘maar’ zeventiende op de wereldranglijst – maar wel gezien haar langdurige blessureleed. Masha onderging in 2008 een schouderoperatie, stond zes maanden aan de kant en probeert sindsdien weer terug te komen op het niveau van vóór haar fysieke ongemakken. Het ene toernooi lukt dat beter dan het andere.

Na Wimbledon stond zij dit jaar twee keer in de finale van een hardcourttoernooi: in Stanford en Cincinnati. En ook op de US Open werd zij door kenners als een outsider voor de titel beschouwd. Hoewel Sjarapova daar tot gisteren nog geen top-50-speelster trof, maakte zij wel indruk tegen achtereenvolgens Jarmila Groth, Iveta Benesova en Beatrice Capra. „Het is intimiderend om tegen haar te spelen”, bekende Capra na haar nederlaag (6-0 en 6-0) in de derde ronde. „Zelfs als Maria dik voorstaat, verliest zij haar focus niet.”

Maar tegen Wozniacki speelde Sjarapova gisteren te wisselvallig om een plaats in de kwartfinales af te kunnen dwingen. De Russische produceerde 36 onnodige fouten, waarvan negen dubbele. Zoals in de vierde game van de eerste set, toen zij tot drie maal toe haar opslag niet over het net kreeg. „Maria gooit de bal te hoog op, en trekt haar rechterarm te langzaam omhoog”, zegt de 71-jarige Lansdorp, die in zijn jonge jaren ook Tracy Austin, Lindsay Davenport en Pete Sampras coachte. „Misschien heeft het met die schouder te maken. Ik vermoed dat zij zich bij iedere servicebeurt afvraagt of ze hem niet te veel belast.”

Mede dankzij haar krachtige opslag voerde Sjarapova in negen jaar tijd vier keer de wereldranglijst aan. Op haar zeventiende won ze Wimbledon, twee jaar later de US Open, weer twee jaar later de Australian Open. Hoewel velen zich afvragen of zij ooit weer haar oude niveau haalt, heeft Sjarapova zelf alle vertrouwen in een volledig herstel. Of sterker: een verbeterde versie van haar oude zelf. „Ik zou in deze fase van mijn carrière makkelijk de handdoek in de ring kunnen werpen”, zei zij aan de vooravond van de US Open. „Ik heb grandslams gewonnen en de hele wereld rond gereisd. Maar ik heb nooit het gevoel gehad dat het beste achter mij ligt. De top van mijn kunnen heb ik nog altijd niet bereikt.”

Haar voormalige coach lijkt wat sceptisch, al kiest hij zijn woorden zorgvuldig. „Makkelijk wordt het niet voor haar”, zegt hij halverwege de partij tegen Wozniacki. „Maar als Maria érgens kans maakt om nog een grandslamtitel te winnen, dan is het dit jaar in New York. Het spelersveld ligt zonder de geblesseerde Serena Williams wijd open, alleen Clijsters maakt op mij veel indruk.” Voor de langere termijn durft Lansdorp, die gebrekkig Nederlands spreekt, geen voorspellingen te doen. Hij wil niet het risico lopen om de wereldberoemde tennisster voor het hoofd te stoten.

En haar harde gekreun tijdens wedstrijden, misschien wel het meest besproken thema uit de tennisloopbaan van de Russische? Lansdorp: „Waarom ze zo dat doet durf ik niet te zeggen. Maar ik weet wel wat er gebeurt als ze het niet doet: dan raakt zij geen bal meer.”