Rutte: niet te veel details in proeve van regeerakkoord

Voordat VVD, CDA en PVV vandaag vóór heropening van de onderhandelingen pleitten, gaven de partijen (andere) adviezen aan de koningin.

Als het aan VVD-leider Rutte ligt, verstrekt de koningin hem nu de opdracht een „proeve van een regeerakkoord” te schrijven. Voordat hij zich hieraan zet, wil hij met alle partijen spreken. Op basis van het daarna door Rutte opgestelde conceptregeerakkoord kunnen de andere partijen reageren. Vervolgens kan worden geconcludeerd „met welke partijen een kabinet te vormen is dat kan rekenen op een werkbare parlementaire meerderheid”, aldus zijn advies aan de koningin. Een proeve zal volgens Rutte „niet te gedetailleerd” moeten zijn maar vooral de „contouren” van een regeerprogramma moeten bevatten.

PvdA-leider Job Cohen heeft de koningin gisteravond geadviseerd samen met Rutte samen te werken aan het opstellen van een proeve van een regeerakkoord. Volgens hem is nu een kabinet nodig dat kan rekenen op een „breed politiek en maatschappelijk draagvlak”. Het ligt „in de rede” dat in elk geval PvdA en VVD van een dergelijk kabinet deel uitmaken, meent Cohen. Zijn voorkeur gaat uit naar een middenkabinet: VVD, PvdA, CDA, D66 en GroenLinks.

PVV-leider Geert Wilders gaf hetzelfde advies als Rutte. Hij gaf na zijn bezoek aan de koningin geen uitleg. Per sms liet Wilders aan het ANP weten dat, als de poging van Rutte niet slaagt, hij nieuwe verkiezingen niet uitsluit. Over het vertrek van Klink sms’te hij: „Zijn nog twee dissidenten over. We zullen bezien waar dit toe leidt.”

Ook CDA-fractieleider Maxime Verhagen sloot zich aan bij Rutte. „We hebben snel een stabiele regering nodig. Ik sluit geen combinatie uit”, zei hij na zijn bezoek.

SP-fractievoorzitter Emile Roemer adviseerde Herman Wijffels (CDA) en Jan Marijnissen (SP) aan te wijzen als informateurs die een coalitie bekijkt van PvdA, CDA, SP en GL (76 zetels). Rutte heeft zijn kansen gehad, aldus Roemer.

D66-leider Alexander Pechtold wenst duidelijkheid over de ontstane situatie. Hij wees erop dat Rutte vrijdag zei dat hij „de pen” in handen heeft en een conceptregeerakkoord wil schrijven. Gisteren zei Rutte volgens Pechtold dat Wilders de sleutel in handen heeft voor de totstandkoming van een rechts kabinet. Hij heeft de voorkeur voor een informateur die op enige afstand van de partijen staat en noemde geen namen.

Femke Halsema, partijleider van GroenLinks, vindt het tijd dat CDA en VVD zich gaan richten op „het politieke midden en op een brede politiek samenwerking”. Zij pleit voor een korte informatieronde voor het bereiken van een „klassiek meerderheidskabinet” en heeft een voorkeur voor Herman Tjeenk Willink (vice-president Raad van State, PvdA) als informateur.

André Rouvoet, partijleider van de ChristenUnie, vindt het „een buitengewoon slechte gedachte” als CDA, VVD en PVV weer gaan praten over een kabinet. „Dat is precies het type wispelturigheid waar ik beducht voor was.”

SGP-leider Kees van der Staaij heeft geadviseerd Rutte een conceptregeerakkoord te laten schrijven. Vervolgens kan worden bezien welke partijen zich bij de inhoud van dat stuk aansluiten.

Het advies van de Partij voor de Dieren was bij het sluiten van de krant nog niet bekend.