Iedereen vecht om verwende, verwarde tv-kijker

De kabelaars krijgen veel concurrentie voor de kiezen.

Apple, Google, Amazon, Sony, Samsung en Philips: iedereen wil tv-series en films verkopen in een wirwar van diensten.

In theorie zou het moeten werken. Met één druk op de knop van de afstandsbediening naar Uitzending Gemist, het online filmaanbod van Videoland, of de leukste filmpjes van videosite YouTube. Maar de nieuwe Net TV die Philips op elektronicabeurs IFA in Berlijn presenteert kampt even met een praktisch probleem: een trage internetverbinding op de propvolle stand.

De Nederlandse elektronicafabrikant is een van de vele partijen die zijn tv’s uitrust met extra diensten. De slag om de tv-kijker bereikte vorige week een nieuw hoogtepunt. Op één dag maakten zowel de Japanse elektronicafabrikant Sony, het Amerikaanse technologiebedrijf Apple en webwinkel Amazon hun nieuwe tv-diensten bekend. De technologiebedrijven willen series en films verkopen aan de televisiekijkers, die nu ook op het grote scherm in de huiskamer toegang hebben tot internet.

Apple komt met een nieuwe Apple TV settopbox en een voordeliger aanbod van tv-series, Sony begint een nieuwe muziek- en videowinkel die moet gaan concurreren met de marktleider op het gebied van digitale downloads, iTunes. Ook nieuw: de videodienst van Amazon, en talloze aankondigingen van tv-fabrikanten die web-tv, games en uitgesteld kijken aanbieden. Allemaal concurreren ze met de bestaande interactieve tv-diensten van UPC, Ziggo, KPN en Tele2.

„Eigenlijk bieden al deze bedrijven hetzelfde aan, maar voor de tv-kijker is het een complexe wirwar”, zegt Tim Poulus van onderzoeksbureau Telecompaper. Volgende maand organiseert hij een congres over de nieuwe tv-diensten die concurreren met het reguliere tv-aanbod. Nu de consument het grote scherm in de huiskamer kan koppelen aan het thuisnetwerk, is de weg vrij om extra programma’s via internet te bekijken op het moment dat dat de kijker zelf uitkomt – niet op het moment dat ze uitgezonden worden.

Proberen de technologiebedrijven een vraag te creëren of spelen ze in op een wens van de verwende kijker? Dat laatste lijkt het geval. Uit alle onderzoeken en bezoekcijfers blijkt dat YouTube mateloos populair is en dat uitgesteld kijken erg op prijs gesteld wordt: in de VS via Hulu.com, in Groot-Brittannië met BBC’s iPlayer en in Nederland via Uitzending Gemist of RTLGemist.

Tim Poulus: „Het tv-aanbod versplintert. Net zoals de muziekmarkt veranderde met iTunes, waar je geen complete albums maar losse liedjes kunt downloaden, kan de tv-kijker nu zijn persoonlijke menu samenstellen.” Dat heeft gevolgen voor de advertentiemarkt, maar ook voor de kabelmaatschappijen. Zij hadden de macht over de tv-kijker, maar dreigen te veranderen in ‘domme datapijpen’, die louter toegang bieden aan andere leveranciers.

Sony gaat zijn tv-strategie nieuw leven inblazen: de Japanners beginnen weer een online winkel voor muziek en video, nadat een eerdere poging – Sony Connect – sneuvelde. De nieuwe winkel heet Qriocity (moeilijke woordspeling op curiosity, nieuwsgierigheid) en is gebouwd op de technologie van het PlayStation Network. Deze spelcomputer, waarvan er 38 miljoen van verkocht zijn, is een belangrijke troef van Sony.

Tegelijkertijd, in San Francisco, toonde Apple-baas Steve Jobs de vernieuwde Apple TV. De vorige settopbox van Apple was geen hit, maar het nieuwe kastje is beduidend goedkoper en streamt alle programma’s rechtstreeks van de iTunes-server. Apple’s video’s zijn vooralsnog op de Amerikaanse kijker gericht. Een aardige extra die Jobs toonde, was de mogelijkheid om televisieprogramma’s over te hevelen van het ene apparaat naar het andere. Met AirPlay-technologie kun je eerst een stukje van het programma bekijken op een iPhone of een iPad, en dan het beeld doorsturen naar het grote scherm. Samsung heeft iets soortgelijks verwerkt in een afstandsbediening die meteen als tweede scherm en ‘tv’tje-in-bed’ dient.

De televisie is inmiddels net zo ingewikkeld geworden als een geavanceerde smartphone. Sony ontwikkelt samen Google een Internet TV die draait op het Android besturingssysteem; dezelfde software die ook op telefoons werkt. En Samsung looft 500.000 euro uit voor de Europese ontwerper die de beste applicatie voor de nieuwe Samsung-tv’s ontwikkelt. Philips, een relatief kleine speler in het Aziatische tv-geweld, werkt samen met concurrenten Loewe en Sharp om het eigen Net TV tot een standaard uit te bouwen.

Allemaal willen ze een platform worden, een ecosysteem creëren voor digitale media. Maar wie gaat daarin slagen? Tim Poulus durft zijn geld nog niet in te zetten. Hij denkt dat de kabelmaatschappijen met een betere beeldkwaliteit een belangrijk voordeel hebben. „Hollywood doet ook graag zaken met de kabelsector.” Daarentegen heeft Apple de creditcardgegevens van 160 miljoen iTunes-klanten; een aantrekkelijke afzetmarkt. „En Google is voor de consument weer aantrekkelijk, omdat dat bedrijf een volledig open platform biedt en niet in eerste instantie gericht lijkt op enorme winsten.”

Maar eerst is de verwende tv-kijker aan zet. En, hoewel verward, kan die zijn geld maar één keer uitgeven.

Filmpjes en verslagen van IFA op nrc.nl/hebben