Baas, mag ik een jaartje weg?

Bedrijven hebben weer personeelsgebrek. Werkgevers voegen zich naar de wensen van de werknemer.

En die wil vooral plezier en persoonlijke ontwikkeling.

Gezocht: accountmanagers, systeembeheerders, filiaalmedewerkers en constructeurs (m/v).

Nederlandse bedrijven zoeken weer personeel, na bijna twee jaar behoedzaam wachten op economisch herstel. En ook de werkloosheid daalt, voor de vijfde maand op rij, zo maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek vorige maand bekend.

Met die toenemende krapte op de arbeidsmarkt wordt ook de slag om het beste personeel feller. Vooral hoogopgeleide twintigers en dertigers zijn kritisch en vallen niet voor het eerste het beste bedrijf met een beetje naamsbekendheid. Mischa Voogt van selectiebureau Michael Page: „Tien à vijftien jaar geleden werden jonge hoogopgeleiden getrokken met goede salarispakketten en leaseauto’s. Dat maakt nu niet zoveel indruk meer.”

Hoe lok en bind je de nieuwe werknemer? Specialisten in human resources (personeelsbeleid) merken al enige jaren dat jongeren op de arbeidsmarkt iets heel anders belangrijk vinden. Ze willen ‘ ontplooiing’.

De nieuwe werknemer wil leren, verantwoordelijkheid nemen, en daarin niet worden gehinderd door hiërarchische verhoudingen. De generatie van nieuwe werknemers wil zich tijdens hun carrière ook persoonlijk blijven ontwikkelen. „Ze vragen om flexibiliteit en ontwikkelingsmogelijkheden, maar ook om een goede balans tussen werk en privé”, zegt Voogt. „En ze willen een tijd op reis kunnen gaan, voor een sabbatical of vrijwilligerswerk.”

Haal die generatie maar eens binnen. En houd die generatie maar eens vast, want aan vastigheid hechten ze ook niet erg.

Online marketingbedrijf M4N, een bedrijfje met 59 werknemers in Amsterdam, lijkt gemaakt voor deze generatie. „Plezier in werk is hier superbelangrijk”, zegt directeur Thomas Joosten. Het bedrijf kent flexibele werktijden en mensen werken geregeld thuis. „Goede mensen sturen zichzelf”, zegt Joosten. „Die hoef je niet in de gaten te houden.”

M4N heeft ‘vakantiewerkdagen’ ingevoerd. Werknemers kunnen kiezen tussen 25 vakantiedagen óf 20 vakantiedagen en 20 ‘vakantiewerkdagen’. Op die dagen werk je „als indicatie” 75 procent van de normale uren, maar dan vanaf je vakantieadres. „Flexibiliteit bieden is een middel om talent aan te trekken en mensen te behouden”, zegt Joosten.

Ook begeleiding is belangrijk voor de nieuwe werknemer. Communicatieadviesbureau Winkelman en Van Hessen (WVH) in Den Haag is er de afgelopen jaren „scherper op gaan letten dat goede mensen zich kunnen blijven ontwikkelen”, vertelt teamleider Marja van Renesse. Drie jaar geleden begon het bedrijf met tachtig werknemers de ‘WVH Academy’, waar alle werknemers cursussen en trainingen volgen. Maar leren doen WVH’ers ook van elkaar, op een informele manier. „Een paar keer per jaar hebben we een informatiemiddag. Op een leuke locatie, zoals op het strand.”

Grote bedrijven volgen de trend. Banken zoals SNS Reaal en ING presenteren zich daarom als modelwerkgevers voor het nieuwe werken. SNS heeft alle kantoren uitgerust met flexibele werkplekken. Regelmatig thuiswerken is de norm. „Mensen werken in principe één dag per week thuis”, zegt Kroes. „In overleg kan dat meer of minder.”

Bij SNS hebben werknemers recht op een halve werkweek extra vrije tijd, wanneer ze dit besteden aan vrijwilligerswerk. Bij ING kunnen werknemers extra vakantiedagen kopen en mogen ze onbetaald verlof opnemen.

Al stuiten sommige bedrijven ook op de grenzen van het nieuwe werken. Vooral voor lager- en gemiddeld opgeleid personeel is flexibiliteit niet zo vanzelfsprekend. SNS Reaal zou best al haar werknemers geregeld thuis willen laten werken, „maar voor receptiemedewerkers is dat lastig”, zegt Kroes.

Bij bouwbedrijf Heijmans was voor een proef met flexibel werken weinig animo. Minder werken, thuis werken, sabbaticals: het was allemaal mogelijk. „Maar er werd weinig gebruik van gemaakt”, zegt human resources manager Frank Sanders. „Er wordt in de bouw veel in ploegendienst en op wisselende tijdstippen gewerkt. Daar ziet men het nut niet zo in van flexibele werktijden.”