Rusland moet zijn ambities op wereldmarkt van graan intomen

Nog maar een paar jaar geleden pochte het Kremlin over de Russische ambities om de wereld te voeden. Beleggers staken veel geld in de Russische landbouw, aangelokt door het grote exportpotentieel. Maar nu hebben de economische crisis, de droogte en een verlengde ban op de graanexport aangetoond hoe ver die droom verwijderd is van de realiteit.

Het had allemaal heel anders moeten lopen. De overvloedige, vruchtbare zwarte aarde van Rusland leek de perfecte oplossing voor de stijgende mondiale voedselbehoefte. Het land was verantwoordelijk voor een beschamend klein deel van de wereldvoedselvoorraad – een weerspiegeling van de lage productiviteit als gevolg van tientallen jaren van wanbeheer. Maar dit had verholpen moeten kunnen worden door nieuwe investeringen en technologie. De logica leek dwingend. Beleggers, onder wie ondernemende buitenlanders, sloten zich aaneen in een ware run op het land.

Het Kremlin werd ook in verleiding gebracht door de schijnbaar onbegrensde mogelijkheden. Het sprak over het opvoeren van de graanexport naar 50 miljoen ton in 2020, tegen 20 miljoen ton vorig jaar, waardoor de van vóór de Sovjettijd daterende rol van het land als graanschuur van de wereld zou worden hersteld.

Wat kon er misgaan? Naar later zou blijken zo’n beetje alles. De wereldwijde crisis sloeg de bodem onder de voedselprijzen vandaan. Vervolgens ruïneerde een verwoestende droogte de oogst van dit jaar, die een derde lager zal uitvallen dan die van vorig jaar. Nu is de wreedheid van de natuur nog verergerd door die van de mens. Het besluit van premier Poetin om alle graanexporten voor nóg een jaar te verbieden, betekent dat de boeren gedwongen zullen worden hun graan goedkoper op de binnenlandse markt te verkopen.

Poetin, die rekening moet houden met de verkiezingen van volgend jaar, weet dat niets de Russische kiezer kwader kan maken dan hoge voedselprijzen. Maar de exportban is ook een grote tegenvaller voor de wereldwijde graanambities van Rusland. Daarvoor zijn nog steeds grote investeringen nodig, zowel in de landbouw zelf, als in de transport- en opslagfaciliteiten die nodig zijn om het graan naar het buitenland te verschepen. Wie zal dat willen financieren als de faciliteiten op grond van het decreet een jaar stilliggen?

Het is waar dat het exportverbod ook inhoudt dat de wereld binnenkort te maken kan krijgen met graantekorten. Maar beleggers hebben een ontnuchterende les gekregen over de risico;s van deze zogenaamd ‘vruchtbare’ kans. En dat zal Rusland niet helpen zijn droom te verwezenlijken om een supermacht te worden op landbouwgebied.

Jason Bush

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaar uit Londen:www.breakingviews.com