Waarom zijn natte plekken donker?

Beste Dr. Zeepaard, waarom worden kleuren op steen of kleren donkerder als je er water opgooit? Water is toch doorzichtig? Dat vraagt Midas van der Toorn (5 jaar) uit Den Haag.

Dat is, Midas, wat ze noemen een mooie waarneming. Zó gewoon dat bijna niemand erop let. En toch nog helemaal niet zo makkelijk uit te leggen. Het belangrijkste is dat het altijd ruwe stoffen zijn die donker worden van water: papier, ongeverfd hout, het schoolbord, katoenen weefsel en vooral zand. Op het strand is nat zand altijd donkerder dan droog zand. Gladde dingen zoals glas en plastic en verchroomd ijzer worden niet donkerder. Wat jij niet weten kunt, is dat er vloeistoffen zijn, net zo helder en doorzichtig als water, waarvan zand nóg donkerder wordt als je ze erover heen gooit. Benzeen en tolueen zijn zulke stoffen. Wetenschappers hebben voor het donker worden van ruwe stoffen twee verklaringen bedacht die eigenlijk maar een klein beetje verschillen. Ze denken dat lichtstralen die door een dun waterlaagje op een ruwe, onregelmatige stof vallen, zoals zand of papier, een paar keer heen en weer kaatsen binnen dat waterlaagje en binnen de stof voor ze weer naar ‘buiten’ komen en wij ze kunnen zien. Hoe vaker een lichtstraal heen een weer kaatst, hoe zwakker hij wordt, want bij elke botsing verliest hij een beetje energie.

Karel Knip