Ze mogen blijven, voorlopig

Het massaontslag van 2.175 werknemers bij Organon is voorlopig van de baan.

De betrokken partijen gaan alternatieven onderzoeken, zo werd gisteren bekend.

In de nacht van woensdag op donderdag vocht CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen in Den Haag voor een nieuw kabinet, op hetzelfde moment streden in Amsterdam advocaten van de ondernemingsraad van Organon voor het behoud van 2.175 banen bij het farmaciebedrijf MSD. Voorlopig met succes, want het plan om bijna de helft van de 4.500 banen te schrappen is opgeschort tot 31 december.

De rechtszaak die was aangespannen om het massaontslag te voorkomen, werd op het allerlaatste moment afgeblazen en is uitgesteld tot januari 2011. Het proces was aangespannen door de ondernemingsraad van Organon.

De betrokken partijen gaan nu „in goed vertrouwen” alternatieven onderzoeken, zo meldden ze gisterochtend in een gezamenlijk persbericht.

Organon werd begin jaren zestig internationaal bekend door de productie van de anticonceptiepil. Het bedrijf werd in 2007 voor 11 miljard euro verkocht door chemiebedrijf AkzoNobel aan het Amerikaanse Schering-Plough. Dit bedrijf werd in 2009 overgenomen door Merck, dat buiten VS en Canada MSD heet.

Na de fusie kondigde Merck een kostenbesparing aan van 15 procent. Deze ontwikkeling past in de wereldwijde trend waarbij de farmaciegiganten fors bezuinigen op hun kosten, met name op onderzoeks- en ontwikkelingswerk. In juli van dit jaar maakte Merck bekend dat 15.000 mensen hun baan verliezen – wereldwijd werken er bijna 100.000 mensen bij het farmaciebedrijf. Merck sluit 8 van de 34 laboratoria. De onderzoeksafdeling die zich in Oss bezighoudt met anticonceptie en vruchtbaarheidsbehandelingen zou worden overgeplaatst naar de Verenigde Staten. Hierdoor dreigen 2.175 arbeidsplaatsen – waaronder alle 1.100 onderzoeksbanen – te verdwijnen.

De ondernemingsraad van Organon vindt dat Merck de raad onvoldoende heeft geïnformeerd over de saneringsplannen. „En er is geen belangenafweging gemaakt”, zegt Irene de Brouwer, advocaat van de ondernemingsraad. Volgens de Wet op de ondernemingsraden is het bedrijf daartoe verplicht. Behalve de ondernemingsraad hebben ook de raad van commissarissen van MSD-Organon het besluit van Merck om 2.175 mensen te ontslaan officieel afgewezen.

Om het ontslag tegen te gaan stapte de ondernemingsraad naar de ondernemingskamer. „Wanneer mensen in de Verenigde Staten worden ontslagen kunnen ze vaak niks anders dan knikken. Dat is in Nederland anders, en daar moest Merck wel even aan wennen”, zegt De Brouwer. De ondernemingskamer is een rechtelijke afdeling van het gerechtshof Amsterdam, dat juridische geschillen in Nederlandse vennootschappen beoordeelt. Dit kunnen geschillen zijn tussen het bestuur, de raad van commissarissen, de aandeelhouders, of de werknemers.

De zitting bij de ondernemingskamer was voor gistermiddag gepland. Het komt bij de ondernemingskamer vaker voor dat een zaak op het allerlaatste moment wordt uitgesteld omdat partijen nog geen keiharde posities willen innemen in de rechtszaal. Een compromis kan – zeker voor een beursgenoteerde onderneming die geen behoefte heeft aan negatieve publiciteit – beter uitpakken.

Directie, ondernemingsraad en raad van commissarissen gaan nu alternatieven onderzoeken voor het dreigende ontslag. „Indien er op uiterlijk 31 december 2010 geen oplossing, acceptabel voor alle partijen, is bereikt, zullen de partijen terugkeren naar hun oorspronkelijke juridische en feitelijke posities”, aldus het persbericht.

Het uitstel met vier maanden is „een mooi succes” voor de ondernemingsraad en de raad van commissarissen, zegt ondernemingsrechtadvocaat Jurjen Lemstra van Pels Rijcken. Hij is niet betrokken bij deze zaak. De jurist verwacht dat de partijen weer echt inhoudelijk gaan onderhandelen, „waarbij Merck ondertussen, eventuele, procedurele onvolkomenheden weg kan poetsen”.

Volgens jurist Peter Wakkie, aangetrokken als adviseur van de raad van commissarissen, kan MSD zijn plannen niet uitvoeren zonder toestemming van de commissarissen. Organon is een zogeheten structuurvennootschap en het bestuur kan zonder toestemming van de commissarissen geen besluiten nemen die leiden tot ingrijpend veranderde arbeidsomstandigheden of massaontslagen. „De time-out van vier maanden is een mooie uitkomst”, zegt Wakkie, „er kan op zoek worden gegaan naar alternatieven”.

Een van die alternatieven zou een Life Sciences Park in Oss kunnen zijn. Dit park zou ruimte moeten bieden voor delen van het Organon-bedrijf die een doorstart willen maken, en voor onderzoekers die voor zichzelf gaan beginnen. MSD is bereid om het project financieel te steunen, waarbij het wil samenwerken met lokale, regionale en nationale overheden, universiteiten en industriële onderzoekscentra.

In de Tweede Kamer is enthousiast gereageerd op de time-out van vier maanden. De Tweede Kamer heeft demissionair minister Van der Hoeven (Economische Zaken, CDA) gevraagd om met maatregelen te komen tegen de gevreesde leegloop van de Nederlandse kenniseconomie. Over een op te richten Life Sciences Park in Oss zijn de Kamerleden enthousiast, want dat zou banen kunnen opleveren voor de MSD-werknemers. Van der Hoeven heeft beloofd om deze maand met een eerste rapportage te komen.