'Theater moet nut bewijzen'

Nederlandse theatermakers moeten zich duidelijker uitspreken over de noodzaak van theater, om kunstsubsidies te rechtvaardigen, nu VVD en PVV deze willen inperken of afschaffen. „Voordat we binnenkort met z’n allen op de bus naar het Malieveld stappen, moeten we ons afvragen hoe het komt dat we zo slecht weten te verwoorden waarom theater de moeite van het verdedigen waard is.”

Dat zei Joan Nederlof van toneelgroep Mugmetdegoudentand gisteravond in haar openingstoespraak voor het Theaterfestival in de Amsterdamse schouwburg. Deze rede, de ‘Staat van het theater’ geheten, markeert traditioneel het begin van het theaterseizoen.

Het theater zou meer verbinding moeten hebben met de hedendaagse wereld. Maar juist niet door zich te laten meesleuren door de stroom van het dagelijks leven: „We moeten ons er uit oprichten en vanuit die positie zoeken naar wat het theater voor de samenleving kan betekenen.”

De Poolse dichter Adam Zagajewski parafraserend stelt Nederlof dat de theatermaker moet functioneren als ethische „wetgever van de wereld”, die voorop loopt in de in de discussie over de inrichting van onze samenleving. „Hij moet proberen in zijn tomeloze verbeelding nooit het wezenlijke onderscheid tussen goed en kwaad uit het oog te verliezen.”

De essentie van theater is: „Dat we ons laten zakken naar de bodem van ons bestaan en verslag doen van wat we daar aantreffen. Van de ongekende kracht van onze ongebreidelde overlevingsdrift, die ons voortstuwt, weg van waar we bang voor zijn, toe naar waar we ons geluk vermoeden.”

Lees de hele toespraak op nrc.nl/cultuurblog