Simon Wiesenthal werkte als 'Theocraat' samen met de Mossad

Simon Wiesenthal, de Holocaustoverlevende die decennialang onvermoeibaar jacht maakte op voormalige nazi’s, werkte voor de Israëlische geheime dienst, de Mossad. Dat schrijft de auteur van een nieuwe biografie van Wiesenthal (1908-2005). De constatering werpt nieuw licht op de gangbare aanname dat Wiesenthal vooral als een eenling opereerde. Bovendien zou blijken dat Israël al kort na de Tweede Wereldoorlog achter nazi’s aanging en niet pas vanaf 1960 toen Adolf Eichmann werd opgepakt in Argentinië.

„Dit dwingt ons om op enkele punten ons beeld van het verleden aan te passen”, aldus Tom Segev, auteur van Simon Wiesenthal: The life and Legends. De biografie verschijnt volgende week in het Nederlands.

De Israëliër Segev, historicus en columnist bij het dagblad Haaretz, is auteur van een half dozijn andere boeken, vooral over Israëlische geschiedenis. Segev zegt dat hij voor zijn biografie onbeperkte toegang tot zo’n 300.000 voorheen afgesloten documenten heeft gekregen van de dochter van Wiesenthal, Paulinka Kreisberg. Segev zegt in de documenten op de namen van contactpersonen van Wiesenthal bij de Mossad te zijn gestuit. Hij interviewde drie van hen en noemt er twee bij naam in zijn boek.

Hoewel Wiesenthal volgens Segev al in 1948 – voor de oprichting van de Mossad in 1949 – met Israëlische geheimagenten samenwerkte, ontstond er pas een vaste werkrelatie in de aanloop naar de arrestatie van Adolf Eichmann. De ‘architect van de Holocaust’ werd na zijn arrestatie door de Mossad in Buenos Aires overgebracht naar Israël en na een beroemd geworden proces geëxecuteerd, in 1962.

Wiesenthal verschafte tot 1970 onder de codenaam ‘Theocraat’ informatie over verdachte oorlogsmisdadigers, neonazigroeperingen in Duitsland en Duitse geleerden die meewerkten aan een raketprogramma van Egypte, toen een van de vijanden van Israël. De Mossad hielp Wiesenthal in ruil voor zijn medewerking aan werkruimte in Wenen en gaf hem een maandelijkse vergoeding van 300 dollar. (AP)