Organon deed gewoon zijn best niet

Een duur instituut dat niet met resultaten komt, is een blok aan het been. Het heeft geen zin om Organon met subsidies of injecties in leven te houden, vindt Pieter J. Strijkert.

De ellende rondom innovatie in ons land, nu weer bij Organon, is juist het gevolg van de denktrant van velen, onder wie Piet Borst (Opiniepagina, 1 sept.)

Organon heeft in het verleden in de roos geschoten met de anticonceptiepil, maar heeft verzuimd de kasstroom daarvan te gebruiken om de basis te leggen voor een robuust farmabedrijf. Zo’n kans krijg je maar één keer. Voor Bayer was dit aspirine, voor Hoffmann-La Roche librium en valium, voor Glaxo zantac en voor Astra lozec om een paar voorbeelden te noemen.

AkzoNobel-topman Hans Wijers verdient een pluim voor zijn inzicht dat de toekomst van Organon binnen AkzoNobel niet rooskleurig was. Zijn keuze voor verkoop boven een beursgang was zakelijk gezien juist, omdat een zelfstandig Organon gezien de resultaten geen voorbeeldige toekomst had. De hoge prijs was daarbij belangrijk. Ten eerste voor AkzoNobel zelf. Maar ook voor Organon, omdat een hoge prijs de beste zorg garandeert van de nieuwe eigenaar.

Wel is het typisch dat het niet tot Organon doordrong dat er nu resultaten moesten komen. Daarvoor hadden de mouwen opgestroopt moeten worden en had er een andere mindset moeten komen. Dan had de nieuwe eigenaar geen moment aan sluiten gedacht. Een krachtig innovatief centrum is precies wat men daar nodig heeft.

Ik hoor nu alleen maar gejammer over het verloren gaan van een belangrijk kennisinstituut. Maar ik hoor niets over het gebrek aan economische resultaten. Ook in Borsts artikel lees ik weer: laten we eens kijken hoeveel geld we nog weg kunnen gooien in een ongezonde bussines. Zoals de 2 miljard euro van Merck en van AkzoNobel. Of het opzetten van een Science Park in Oss.

Even lijkt het of Marx uit zijn graf is opgestaan en Piet Borst gebruikt als buikspreekpop als hij zegt dat de werknemers ervoor gezorgd hebben dat Organon 11 miljard waard was, daarmee suggererend dat zij recht hebben op een deel daarvan. Wel de lusten, maar niet de lasten van het kapitalisme! Wie naast zijn risicoloze salarisbestaan wil delen in waardetoename van zijn bedrijf moet gewoon aandelen kopen, van je bonus of van je 13de maand.

Laat Nederland wat minder aandacht hebben voor de schone schijn en wat meer voor de resultaten. Farma is geen speerpunt van het Nederlandse innovatiebeleid – eerder van het subsidiebeleid. We leiden al een grote schare mensen op voor de farmaceutische industrie. Toen de bekende Leidse hoogleraar Ron de Kloet mij vertelde dat hij meer dan twintig promovendi had afgeleverd, maar dat het moeilijk was werk voor hen te vinden, was mijn antwoord dat er toch bij die prachtige onderzoeksresultaten beslist octrooieerbare resultaten moeten zitten. Als maar één van zijn leerlingen een start-up in het leven kan roepen, kan hij de andere negentien aannemen.

Wanneer dringt het toch eens door dat goed fundamenteel onderzoek belangrijk is, maar dat als er met de resultaten niets gedaan wordt, het dan geen oplossing is om nog meer onderzoek doen. Wat we nodig hebben zijn gezonde life sciencebedrijven – niet een geheel dat kreupel is en met subsidies overeind wordt gehouden. De taak van de overheid is te faciliteren met goed academisch onderwijs en met startsubsidies. We hebben hier nu eenmaal te weinig rijke mensen die bij de start kunnen helpen. Maar als we langs de lijnen van Piet Borst blijven denken, wordt het nooit wat.

We hebben gelukkig in Nederland een paar succesvolle biotechbedrijven, die wereldwijd faam genieten, maar die misschien vroeg of laat worden overgenomen door een groot farmabedrijf. Daar is niets mis mee, daar de reden van de overname juist de innovatiekracht is. Zie het grote succes van Genentech, hoewel het al vele jaren geleden is overgenomen door Hoffmann-La Roche.

Natuurlijk is dit alles triest voor de mensen van Organon. Maar zij zijn het slachtoffer van een verkeerde cultuur. Ik zie alleen nog een mogelijkheid voor de spinout van een paar van de beste mensen, die een project dat kansen biedt, mogen meenemen en die bereid zijn dag en nacht te werken. Het zal niet gemakkelijk zijn: geneesmiddelen ontwikkelen is het moeilijkste wat er is.

Pieter J. Strijkert is ex-lid van de raad van bestuur van Gist-Brocades. Hij was betrokken bij financiering en management van vele biotech start-ups. Bij vijf daarvan in de functie van voorzitter van de raad van commissarissen.