Nussbaum

Arnold Heumakers stelt in zijn bespreking van Not for profit van Martha Nussbaum (Boeken, 27-08-10) dat onderwijs niet mag worden belast met ideologieën. Heumakers gaat daarmee echter voorbij aan de vormende rol van het onderwijs als het gaat om waarden, de sociale en morele ontwikkeling van kinderen. Vorming vindt natuurlijk op veel plekken plaats. Maar ook de school draagt bij aan de morele ontwikkeling van kinderen. Een belangrijke rol daarbij speelt het ‘verborgen’ curriculum. Kinderen functioneren dagelijks vele uren in een onderwijssysteem waarin een groot aantal morele waarden en normen gehanteerd wordt. Zo leren kinderen op een impliciete manier wat eerlijk of rechtvaardig is, of wat meer of minder democratisch is.

Onderzoek liet zien dat het verborgen curriculum vaak een grotere bijdrage levert aan de maatschappelijke functie van het onderwijs dan het formele curriculum. Het probleem is niet zozeer dát er een curriculum is, maar dat het verborgen is. Tegen waarden die worden overgedragen middels het verborgen curriculum kunnen leerlingen zich nauwelijks ‘verweren’. Ze kunnen er ook niet van profiteren, omdat ze niet zijn geëxpliciteerd. Verschillende onderwijskundigen stellen dat de school de na te streven waarden expliciet moet maken, om het risico van vrijblijvendheid en ethisch relativisme te vermijden. Dus zo gek is het pleidooi van Nussbaum voor een expliciete rol van het onderwijs in het in stand houden van onze democratische samenleving niet.

Leo Pauw, Amsterdam

Op het stuk van Arnold Heumakers over Not for Profit van Martha Nussbaum kwamen veel brieven binnen. Volgende week plaatsen we er nog een aantal. U kunt het stuk nog lezen op nrcboeken.nl. Reacties blijven welkom via boeken@nrc.nl