Een zonsondergang verzinnen op de iPad

Scott Sona Snibbe heeft zijn hele leven gewacht op het moment dat er een kunstwerk van hem als app op een iPod, iPad of iPhone verkrijgbaar zou zijn. Het klinkt een beetje pathetisch, maar voor een bepaald soort kunst is met de komst van mobiele apparaten met een aanraakscherm eindelijk een medium gevonden dat ze recht doet. Snibbe zelf gaat in een artikel op zijn blog helemaal terug naar de jaren twintig, toen Thomas Wilfred de clavilux uitvond. De clavilux was een kastje dat je in de huiskamer kon hangen. Als je hem aanzette, kwamen er door middel van gekleurd licht abstracte patronen to stand. „Wilfred had het bijna goed”, schrijft Snibbe op zijn blog, „mensen wilde wel naar een kastje kijken dat licht uitstraalde, maar ze gaven de voorkeur aan grijze tinten in de vorm van Jackie Gleason of Lucille Ball boven golven van kleur.”

De televisie lukte wat de clavilux niet voor elkaar kreeg: een massapubliek vinden voor bewegend licht. Volgens Snibbe is de tijd nu wel rijp voor abstracte patronen, mits ze interactief zijn. De getallen geven hem gelijk: de drie apps die hij voor de iPad et cetera maakte, zijn, sinds de eerste in mei van dit jaar verkrijgbaar werd, al honderdduizenden keren gedownload. Kunst voor 99 dollar- of 79 eurocent. „Ik geloof dat er plaats is op het nieuwe medium voor iets wat niets met consumptie te maken heeft, dat niet nuttig is, maar dat is als naar een zonsondergang kijken of langs een rivier lopen”, schrijft hij.

De apps die Snibbe maakte zijn niet nieuw, hij ontwierp ze al in de jaren negentig. Bij Gravilux, Antograph en Bubble Harp veroorzaak je door het scherm aan te raken patronen die willekeurig lijken, maar het niet helemaal zijn. Een elektronische variant op de aloude caleidoscoop. Dat is eigenlijk bijna alle abstracte kunst op de iPod/Pad/Phone, die zich esthetisch ongeveer tussen mandala’s en Mondriaans bewegen. Opgewonden raak ik er niet van. Het is zelfs onmogelijk onderscheid te maken tussen dit soort serieuze kunst, hoe sympathiek soms ook, en apps die die serieuze kunst in de maling nemen, zoals de Mondrianator, een app die met elke tik op het scherm een nieuwe schilderij à la Mondriaan creëert.

De meeste kunst-apps zijn tot nu toe gecreëerd door kunstenaars die net als Snibbe al lang met ‘nieuwe media’ werken. Waar blijft de rest? Het zou interessant zijn om te zien wat andere kunstenaars zouden bedenken. Een van de weinige kunstenaars met een eigen app is John Baldessari. Zijn In Still Life is sinds een paar maanden in de app-store te downloaden. De app, ook een bewerking van een interactief werk uit 2001, toont een zeventiende-eeuws pronkstilleven van Abraham van Beyeren (1667). De gebruiker kan alle onderdelen een nieuwe plaats op het doek geven. Waar laat je de kreeft, de roemer, de half geschilde citroen? Er is natuurlijk een website waar je je eigen versie heen kunt sturen en die van anderen kunt zien. Maar beter dan Van Beyeren wordt het niet.

Snibbe hoopt op een zonsondergang in zijn iPad. Ik hoop op meer vuurwerk.