Verdwijnen in het slik

Weemoed & wildernis Regie: Digna Sinke. In: 3 bioscopen. Daarna tournee. mokumfilm.nl*****

Dijken doorsteken. Het is niet iets wat de Zeeuwen graag doen. Maar toch is dat precies wat er gebeurde op het eiland Tiengemeten in het Haringvliet, dat op initiatief van Rijkswaterstaat is teruggegeven aan de natuur. Inmiddels is het een van de meest veelbesproken natuurprojecten van ons land. Toen de Zeeuwse filmmaker Digna Sinke halverwege de jaren negentig over het plan las, besloot zij te gaan filmen.

Inmiddels zijn we dertien jaar en een langlopende filmserie verder. Tiengemeten was onderwerp van een gelijknamige bioscoopdocumentaire en diverse televisiefilms. En nu ligt er dan een slotdeel, dat een indrukwekkende synthese is van ruim een decennium landschapsbeheer en de persoonlijke geschiedenis van Sinke met het eiland, met Zeeland en het proces van filmmaken zelf. De tragikomische strijd tussen boeren en plannenmakers is wat naar de achtergrond verdwenen. De aandacht is verschoven naar een even sober als aangrijpend verslag over het voorbijgaan van de tijd. Het ‘huisje van Scheffer’, de ‘T-splitsing’, het ‘weggetje’ – al die vaste herkenningspunten filmde ze, groots, stil, schilderachtig, in de winter, in de mist, in de zomer, tot ze uiteindelijk in slik verdwenen, water werden of overwoekerd raakten met gras.

Een tweede vertellaag wordt gevormd door de summiere verwijzingen naar Sinkes levensgezel ‘René’, de in 2001 overleden producent René Scholten, met wie ze samen aan Tiengemeten begon. Alle woorden zijn eigenlijk te groot voor de ontroering die wordt opgeroepen door het subtiele proces van rouwverwerking dat de film ook is.