Naar België voor een baby op termijn

Gezonde vrouwen kunnen voortaan eicellen laten invriezen, als het aan artsen ligt. Politici reageren afhoudend, maar in België worden Nederlandse vrouwen al geholpen.

De meeste vrouwen die bij Dominic Stoop in Brussel komen om hun eicellen in te laten vriezen, zijn Nederlands. Ze werken en zijn rond de 35 jaar. Hun relatie is net voorbij en ze denken: ik wil nog kinderen! Stoop is gynaecoloog aan het Universitair Ziekenhuis in Brussel. „Het is niet zo dat ze het te druk hebben met een carrière voor kinderen”, zegt hij. „Kinderen zijn er alleen niet van gekomen. En ze willen graag een echte vader voor hun kinderen.” Hij bedoelt: ze zouden ook meteen naar de spermabank kunnen gaan voor een anonieme donor.

In Nederland wordt sinds maandag opnieuw gediscussieerd over gezonde vrouwen die hun eicellen willen invriezen. Maar in België doen ze dat al sinds een jaar, vertelt Stoop per telefoon. Voor 3.000 euro vriest hij een aantal eicellen van een vrouw in in vloeibare stikstof (-196 graden). Die gaan met een sticker erop de eicelbank in en worden tevoorschijn gehaald als de vrouw aan kinderen toe is. In Nederland deden artsen het tot nu toe alleen voor vrouwen die bijvoorbeeld een chemokuur nodig hebben, die eicellen beschadigt. Dat heet een ‘medische indicatie’.

Stoop kreeg in één jaar 39 vrouwen zonder medische indicatie, van wie 24 uit Nederland. Een voorhoede. „Men denkt: baat het niet dan schaadt het niet. Ze zijn al 35 jaar en hebben dus nog maar weinig keus, zonder partner.”

Ze betalen de behandeling zelf. Als de behandeling straks ook in Nederland wordt aangeboden aan gezonde vrouwen, verwacht men niet dat zij dat vergoed zullen krijgen.

Overigens beginnen Nederlandse vrouwen laat aan kinderen, in vergelijking met andere landen. Vrouwen met een wetenschappelijke opleiding krijgen gemiddeld op hun 34ste hun eerste kind. De gemiddelde Nederlandse vrouw krijgt haar eerste kind op haar 29ste. Mondiaal is dat de hoogste leeftijd. Tegenstanders van het invriezen vinden dat de overheid juist zou moeten proberen om die leeftijd omlaag te krijgen.

Vervolg eicel: pagina 3

Invriezen is zware behandeling

Een lichte ingreep is invriezen niet, zegt de Nederlandse gynaecoloog Jan Kremer (UMC St Radboud, in Nijmegen). „Als je bijvoorbeeld vijftig eicellen wilt invriezen, ben je drie tot zes maanden bezig met eicellen verzamelen. Je krijgt in die tijd een hormoonbehandeling en puncties.” De arts kan in het laboratorium een indruk krijgen of de eicellen nog ‘goed’ zijn. In Brussel mikt men erop een tiental ‘goede’ eicellen in te vriezen. Een garantie op succes is er nooit, onderstrepen Kremer en Stoop.

Kremer presenteerde maandag het standpunt van de NVOG (gynaecologen) en klinisch embryologen: eicellen invriezen moet óók mogelijk zijn voor gezonde vrouwen. Mits de ontwikkeling van het resultaat – de later geboren kinderen – tien jaar lang goed wordt gevolgd. Er zijn wereldwijd nog maar een paar honderd kinderen die zijn voortgekomen uit een ingevroren eicel. En mits de arts de wens van de vrouw ‘reëel’ acht. Dus niet: ik ben 22 en wil voor alle zekerheid wat eicellen invriezen. Kremer: „Het is irreëel te denken dat de vrouw vanaf dat moment dertien jaar lang níét op natuurlijke wijze zwanger wordt.” Ook Stoop in Brussel spreekt met de vrouw over haar wensen, vertelt hij. „Ik ben nog geen vreemde wensen tegengekomen.”

De beroepsgroep, die op verzoek van demissionair minister Klink (Zorg, CDA) ethische afwegingen maakte, stelt voor het invriezen geen bovengrens. In België kan het invriezen tot 40 jaar, vertelt Stoop. Het wordt steeds minder zinvol na het 37ste levensjaar, omdat de vruchtbaarheid van een vrouw dan in hoog tempo afneemt. Er is wél een bovengrens voor de behandeling die vervolgens nodig is om de eicellen weer te bevruchten: 45 jaar in Nederland, 47 in België.

Nederland is voorzichtig met nieuwe methodes, zegt Jan Kremer. „Dat vindt men in het buitenland overdreven. Maar wat als er een ramp gebeurt en er komen allemaal gehandicapte kinderen uit? Dat wil je niet.”

Een 36-jarige wetenschappelijk medewerker van de Universiteit van Amsterdam vertelt anoniem dat ze vorig jaar sterk overwoog eicellen in te laten vriezen. Wegens de kosten en de zware hormoonbehandeling zag ze ervan af. „Kan het nu voor 3.000 euro, in België? Vorig jaar kon het alleen voor 10.000 euro, in Nederland. Dat geld heb ik niet. Bovendien had ik geen medische indicatie.”

Nu heeft ze haast. „Over een paar jaar ben ik niet meer vruchtbaar. Ik heb eigenlijk spijt dat ik er op mijn dertigste niet harder aan heb gewerkt om moeder te worden. Ik had wel vriendjes, maar ik was gewoon met andere dingen bezig; promoveren, onderzoek. Leuke dingen.”

Sinds kort heeft ze een vriend die ook kinderen wil. „Ik ken hem nog maar kort, normaal bouw je dan een relatie op. Maar we hebben nu weinig tijd.”