Kort nieuws Wetenschap

Golden delicious heeft 57.000 genen en stamt uit Azië

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 2 sept. De appel, het meest geteelde fruitgewas in gematigde klimaatgebieden, heeft zeker tweemaal zoveel genen als de mens. Misschien zijn het er zelfs viermaal zoveel, maar over de helft van de gevonden genen bestaat nog twijfel of ze wel actief zijn. Het appelgenoom is om allerlei reden moeilijk interpreteerbaar. Ondanks die vele genen heeft de appel minder chromosomen (17) dan de mens (21), maar veel meer (7, 8 of 9) dan gebruikelijk is in de grote familie van de rozen (Rosaceae), waarvan de appel een veel gegeten lid. Ruim 50 miljoen jaar geleden – vrij recent, noemen de appelgenenonderzoekers het in hun vandaag verschenen Nature publicatie – is het chromosomenaantal van wat later de gedomesticeerde appel werd verdubbeld. De onderzoekers houden het erop dat de cultuurappel een laatste gezamenlijke voorouder heeft met Malus sieversii, een wilde appel die groeit in Centraal-Azië. Eigenlijk behoort de cultuurappel (Malus x domestica) nog steeds tot de soort M. sieversii te rekenen. Veel genen voor appel- en suikervorming zijn in de cultuurappel verdubbeld.

Verwarming tumor helpt behandeling

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 2 sept. Een warmtebehandeling van een baarmoederhalskanker verdubbelt de kans dat patiënten na twaalf jaar nog in leven zijn. Als de tumor lokaal wordt verwarmd tot een temperatuur van 40 tot 44°C, dan slaan chemotherapie en bestraling beter aan. Dat schrijft Martine Franckena, radiotherapeut bij het Erasmus MC, in het proefschrift waar ze vrijdag op promoveert. Hoe groot die kans op het overwinnen van baarmoederhalskanker precies is, hangt af van het stadium waarin de kanker wordt ontdekt. De verwarming vindt plaats met microgolven, vergelijkbaar met de straling van een magnetron. De warmte verbetert de doorbloeding van de tumor, die daardoor gevoeliger wordt voor de behandeling. De warmte zelf doodt ook tumorcellen.

Ötzi had een graf

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 2 sept. Mogelijk is de 5.300 jaar oude ijsmummie Ötzi niet gesneuveld op de Tisenjochpas in de Tiroolse alpen, waar hij millennia lang onder een gletsjer lag. Onderzoekers schrijven in Antiquity (september) dat volgens hen Ötzi elders is gestorven en later ceremonieel op de onherbergzame pas is opgebaard, gewikkeld in de grasmat waarvan altijd gedacht is dat het zijn regenjas was. Ze leiden dat af onder meer af uit de verspreiding van de spullen van Ötzi over de vindplaats.