Het waterhoofd groeit verder

De klap die de financiële sector wereldwijd heeft gehad van de kredietcrisis en de daaropvolgende recessie is enorm, maar recente tekenen wijzen er op dat de winstgevendheid van de financiële sector weer vrijwel op het oude niveau terug is. In één markt is er zelfs sprake van voortgaande groei. Alsof er in de tussentijd niets gebeurd is, namen de afgelopen drie jaar de omzetten op de internationale valutamarkt sterk toe.

De Bank voor Internationale Betalingen (BIS) publiceerde deze week de resultaten van het driejaarlijkse onderzoek naar de valutamarkt. Daaruit blijkt dat de dagelijkse gemiddelde omzet in het omwisselen van de ene munt in de andere – een belangrijke bron van inkomsten voor de banksector – sinds de vorige telling van 2007 is toegenomen met 20 procent tot gemiddeld 3.981 miljard dollar per dag. Zes jaar geleden, in 2004, was dat nog niet de helft.

Nu is de grofweg vierduizend miljard dollar aan valutatransacties per dag in 2010 een zinsbegoochelend bedrag. Het krijgt wellicht wat meer perspectief als het wordt uitgedrukt per wereldburger. Omgerekend per mens op de aardbol wordt nu per dag zo’n 700 dollar op de valutamarkt omgewisseld, Vietnamese grijsaards en Zambiaanse zuigelingen meegerekend.

De BIS komt pas eind dit jaar met een analyse van de cijfers, maar één conclusie mag al worden getrokken. Aangezien de wereldhandel in de afgelopen drie jaar niet of nauwelijks is toegenomen is de groei van de valutahandel kennelijk het gevolg van een stijging van grensoverschrijdende financiële transacties, die net als invoer en uitvoer vergezeld gaan van de omzetting van de ene valuta in de andere.

De internationale financiële handel groeide kennelijk sneller dan de handel in goederen en diensten. En dat is een indicatie dat het financiële waterhoofd op de romp van de reële economie wederom in omvang is toegenomen.

Drie maanden geleden schrok Wall Street op van een plotselinge scherpe val van de aandelenkoersen in luttele minuten. Deze zogeheten flash crash is nooit helemaal opgehelderd, maar een belangrijke oorzaak wordt gezocht bij de opkomst van het zogenoemde ‘high frequency trading’ waarbij duizenden computergestuurde aandelentransacties per seconde worden gepleegd. De resulterende omzetten zijn soms nauwelijks meer af te handelen.

De omzetgroei van de valutahandel is een nieuwe herinnering aan de stoïcijnse opmars van de financiële sector. De razende machinerie die de wereldeconomie twee jaar geleden nog aan de rand van de afgrond bracht, stampt gewoon door.

Maarten Schinkel