Europese bedrijven in VS vaak anti-vakbond

Wat bedrijven in de praktijk aan maatschappelijk verantwoord ondernemen doen, wijkt nogal af van wat ze zeggen te doen.

Dat blijkt althans uit een rapport van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) dat vandaag is gepubliceerd. Daarin staat dat veel grote Europese multinationals de vrijheid van vereniging van hun werknemers in de Verenigde Staten schenden. Zo dreigen ze met het inhuren van permanente vervangende krachten tijdens een staking, of intimideren ze werknemers om te voorkomen dat ze zich inlaten met een vakbond. „De Europese Dr. Jekyll wordt een Amerikaanse Mr. Hyde”, aldus HRW.

Het gaat om enkele van de grootste en bekendste Europese werkgevers in de VS: Deutsche Post (DHL Express), Deutsche Telekom (T-Mobile), Siemens, Saint-Gobain, Sodexo, Tesco PLC en Kongsberg Automotive. Er zit ook een Nederlandse multinational bij: Gamma Holding, een textielbedrijf dat in de staat Arkansas een fabriek voor synthetisch textiel heeft.

Nu zijn de rechten van werknemers in de VS niet zo goed beschermd als in Europa. De vrijheid van vereniging is wel wettelijk vastgelegd, maar bedrijven werpen toch belemmeringen op. Het Amerikaanse arbeidsrecht blijft in veel opzichten ook achter bij de internationale standaard. De VS zijn wel lid van de Internationale Arbeidsorganisatie ILO, maar hebben de conventies niet geratificeerd, waardoor ze niet bindend zijn.

HRW beschrijft een aantal concrete gevallen waarbij Europese bedrijven de conventies van de ILO schenden, terwijl ze wel allerlei principes, programma’s, gedragscodes en beleid hebben ingesteld om sociaal ondernemersschap te waarborgen. Ook hebben ze vaak verklaard dat ze internationale conventies steunen waarin het recht van werknemers om zich te organiseren is vastgelegd.

Zo verklaart Gamma Holding over de gedragscode die op zijn website is gepubliceerd: „Belangrijke elementen in die code zijn onder meer het recht van medewerkers om zich te organiseren en het verbod op elke vorm van discriminatie. Gamma Holding hanteert deze ondernemingsprincipes niet alleen in Europa, maar in alle landen van de wereld waar de groep actief is.”

Toch heeft het bedrijf tijdens een staking permanente krachten ingehuurd om de stakers te vervangen. Dit heeft bijna twee jaar geduurd. Ook heeft het bedrijf getracht de eenheid onder stakers te verbreken door een hogere functie aan te bieden om hen weer aan het werk te krijgen. Hiervoor werd Gamma Holding uiteindelijk op de vingers getikt door de National Labor Relations Board.