7 doden Maputo na rellen om duur voedsel

De Mozambikaanse hoofdstad Maputo was vanochtend opnieuw het toneel van gewelddadige straatprotesten, nadat gisteren ten minste zeven inwoners om het leven waren gekomen bij betogingen tegen stijgende voedsel- en brandstofprijzen. Demonstranten wierpen opnieuw wegblokkades op en plunderden winkels, volgens lokale berichten. Er waren geen berichten over nieuwe slachtoffers.

President Armando Guebuza had gisteravond op de landelijke radio en televisie nog opgeroepen tot kalmte. Guebuza reageerde op gewelddadige confrontaties tussen burgers en de politie in Maputo, waarbij volgens de staatstelevisie zeven burgers om het leven waren gekomen. Het onafhankelijke station STV maakte melding van tien doden. Volgens ooggetuigen en anonieme politieagenten schoten sommige agenten met scherp.

De gewelddadigheden waren de ernstigste in Mozambique sinds in 2008 bij protesten tegen stijgende voedsel- en brandstofprijzen zeker zes mensen om het leven kwamen. In reactie op die protesten hield de regering een voorgenomen, verdere verhoging van de benzineprijs tegen. Een dergelijke toezegging heeft president Guebuza nu (nog) niet gedaan.

Begin 2008 braken in arme landen wereldwijd rellen uit wegens snel stijgende prijzen van voedsel en benzine. De rellen gisteren in Mozambique braken uit nadat de regering de prijs van brood met 30 procent had verhoogd in reactie op de gestegen graanprijzen op de wereldmarkt. Maar de huidige situatie in Mozambique verschilt in sommige opzichten ook van de wereldwijde voedselcrisis in 2008. Toen was sprake van een zeer hoge olieprijs en een scherpe toename van de vraag naar biobrandstoffen, waardoor voedsel relatief schaars werd en de productie ervan duur.

Voedselschaarste speelt nu ook een rol: de VN-voedselorganisatie FAO stelde gisteren haar prognose van de wereldwijde graanproductie voor dit jaar bij, tot 646 miljoen ton (5 procent minder dan in 2009). Rusland exporteert sinds de recente bosbranden minder graan. De FAO wijst er echter op dat de internationale voedselprijzen nog altijd 38 procent lager liggen dan in juni 2008, het hoogste niveau in een kwarteeuw.

De prijsstijgingen in Mozambique hebben bovendien te maken met de waardedaling van de munt, de metical, tegenover de rand uit Zuid-Afrika. Omdat Mozambique veel graan importeert uit Zuid-Afrika, is het nu flink duurder.