Rare spullen en vreemd vluchtschema

Waren het nepbommen of cadeautjes voor familie in Jemen? De twee mannen die op Schiphol zijn gearresteerd, zijn mogelijk geen terroristen. „Hij begrijpt er niets van.”

Een mobiele telefoon, vastgeplakt op een plastic fles met daarin een middel tegen maagpijn. Drie mobiele telefoons, omwikkeld met tape. Omwikkelde horloges, met plakband gebundelde messen.

Het waren vreemde spullen, die de veiligheidsmensen van Birmingham Shuttlesworth Airport, in de Amerikaanse staat Alabama, afgelopen zondag uit de koffer visten van Ahmed Mohammed N. De Arabier was uit de rij gehaald omdat hij duidelijk iets onder zijn ruim vallende shirt droeg – 7.000 dollar in contanten, om precies te zijn. Verdacht, zeker, maar niet verboden. Ahmed Mohammed N. mocht aan boord van een vlucht naar Chicago. Zijn koffer ook.

Nog geen twaalf uur later werd Ahmed Mohammed N. (48) op Schiphol gearresteerd. Toen vlucht 908 van United Airlines aan de pier stond, zagen verbaasde passagiers hoe N. samen met een andere Arabisch uitziende man geboeid werd afgevoerd. Die andere man, zo melden Amerikaanse media, was Hezam al M. (37). Beide mannen zijn Jemeniet en waren deze ramadan op weg naar de Jemenitische hoofdstad Sana’a. Beide mannen hadden nog iets gemeen: ze hadden allebei hun vlucht van Chicago naar Washington gemist, en waren daarom omgeboekt naar Amsterdam.

Het was die combinatie – de gemiste vlucht en de verdachte voorwerpen in de bagage – die bij de Amerikaanse autoriteiten de alarmbellen deed rinkelen. Op maandagmorgen bracht de FBI zijn Nederlandse collega’s op de hoogte van de komst van twee mogelijke terreurverdachten. En dus zit het tweetal al meer dan twee dagen vast in een Nederlandse cel. Officier van justitie Theo d’Anjou vertelde gisteren tijdens een persconferentie op Schiphol dat zij worden verdacht van het voorbereiden van een „terroristisch misdrijf”. De mannen worden ondervraagd door de Nationale Recherche. Morgen moet het OM besluiten of de mannen worden voorgeleid. Hezam al M. heeft inmiddels via zijn Nederlandse advocaat laten weten onschuldig te zijn. „Hij begrijpt er niets van”, zei raadsman Krikke tegen het ANP.

De aanhouding was aanvankelijk groot nieuws in de VS. Amerikaanse nieuwszenders en kranten voerden anonieme bronnen op uit het Amerikaanse veiligheidsapparaat, die spraken van een zogeheten dry run, een nepaanslag om de Amerikaanse veiligheidsmaatregelen te testen.

Maar gisteravond probeerden de anonieme bronnen de terrorismeverdenking alweer te ontkrachten. Na 24 uur speuren zou de FBI inmiddels tot de conclusie zijn gekomen dat er niets aan de hand was. Zo zou niet zijn gebleken dat de mannen elkaar kenden. Geen van beide mannen zou voorkomen op de zogeheten no fly-lijsten voor terreurverdachten. Tegelijkertijd boden de bronnen alternatieve verklaringen voor de vreemde inhoud van de koffer van Ahmed Mohammed M. Het zouden bijvoorbeeld cadeaus voor zijn Jemenitische familie kunnen zijn, netjes gebundeld per familielid.

In de wat chaotische berichtgeving bleef één aspect onderbelicht: de route van de bagage van Ahmed Mohammed N. Op zondagmiddag checkte hij zijn koffer met de omwikkelde mobieltjes in voor de vluchten Chicago-Washington-Dubai-Sana’a. En toen de Jemeniet in Chicago op het vliegtuig stapte naar Amsterdam, zat zijn bagage nog in het ruim van het vliegtuig naar Washington D.C. De vraag is waar die bagage is onderschept. Volgens verschillende Amerikaanse media gebeurde dat pas op Dulles Airport in Washington. Als dat waar is, dan zou een Amerikaans vliegtuig zijn opgestegen met een koffer zonder passagier. „Het zou betekenen dat je op een Amerikaanse binnenlandse vlucht gewoon een toestel kunt opblazen”, zegt terrorisme-expert Edwin Bakker van het instituut Clingendael. „Ik denk dat de autoriteiten hier nog wel naar zullen kijken.”