Liefde vervlochten met doodsangst

Theater Autopsie van een gebroken hart door Muziektheater Lod en Zeeland Nazomerfestival. Gezien: 25/9 Nicolaaskerk, Brouwershaven. Te zien t/m 4/9 aldaar. Inl.: www.zeelandnazomerfestival.nl ****

De Grote of Nicolaaskerk in Brouwershaven is het toonbeeld van een stijlvolle, 17de-eeuwse kerk: helderwitte muren, hoog opgaande pilaren. Het Vlaamse muziektheatergezelschap Lod brengt in het koor van de kerk de voorstelling Autopsie van een gebroken hart, geïnspireerd door het autobiografische boek Commentaire van de Franse schrijfster Marcelle Sauvageot.

In de kerk staan ziekenhuisbedden in een halve cirkel. Aanvankelijk is het een wonderlijk gezicht maar naarmate de uitvoering vordert, krijgen die bedden een gewijde, religieuze betekenis. De acteurs staan in een gat aan het voeteneinde, waardoor ze weliswaar staand kunnen spelen, maar nog altijd aan bed gekluisterd zijn.

De jonggestorven Franse schrijfster Marcelle Sauvageot (1900-1934) kreeg op prille leeftijd tuberculose. Juist op dat moment raakte ze verliefd. In Commentaire schrijft ze liefdesbrieven aan haar minnaar die zijn vervlochten met angst voor de dood; bovendien geeft ze een aangrijpend verslag van haar ziektegeschiedenis. Haar stijl is nu eens poëtisch, dan opstandig. „Gehoest”, schrijft ze, „steeds weer gehoest, dat verwaait in de ijskoude nacht.”

In de regie van actrice An De Donder vertolken drie speelsters de hoofdpersoon; De Donder zelf, Elke Dom en Ruth Becquart. Deze drie verbeelden respectievelijk de door leed gebroken jonge vrouw, de schrijvende Sauvageot en de opstandige. An De Donder is prachtig als actrice die de wanhopige ziekenwereld de kerk binnen laat dringen. De drie vrouwen worden bovendien omringd door een koor van sopranen en alten dat aan de teksten de zeggingskracht van een requiem geeft.

Componist en tekstschrijver Dominique Pauwels geeft aan Autopsie de vorm van een dodenzang. Het koor smeekt in het Kyrie om genade en in het Dies Irae legt de zieke schrijfster haar leven in de hand van God. Prachtig hoe indringend de stemmen door de kerk zweven, zonder een spoor van galm.

Het Zeeland Nazomerfestival, dat eigen, nieuwe producties maakt op vaak fraaie buitenlocaties, weet met deze opvoering opnieuw een treffende locatie te vinden. In het waardevolle jubileumboek Het landschap in de hoofdrol (uitgeverij De Drukkery, Middelburg), dat het festival uitgeeft ter ere van haar tienjarig bestaan, passeren meer schitterende locaties van voorstellingen in het verleden de revue.

Nu is het kerkinterieur van Autopsie van een gebroken hart niet zozeer een buitenlandschap te noemen. Maar dat neemt niet weg dat de keuze voor dit interieur in combinatie met de van liefde en dood doortrokken teksten onverbiddelijk mooi is; je kunt zelfs spreken van een zekere religieuze huiver die de toeschouwer bevangt, zo scherp en dramatisch getroffen zijn spel, zang, tekst en muziek.