Gestolen Generaties

Charles Darwin schreef het al in 1871: „Overal waar de geciviliseerde naties met barbaren in contact komen zal de strijd van korte duur zijn.” In Australië geloofden de meeste blanke Britse machthebbers heilig in deze theorie van natuurlijke selectie, ofwel survival of the fittest. Het was de kolonisten binnen een eeuw gelukt om de oorspronkelijke bewoners, de Aboriginals, als groep te marginaliseren en bij elkaar te zetten in (onvruchtbare) reservaten. Opgeruimd staat netjes.

Maar het sociaal-darwinisme bracht ook dilemma’s met zich mee. Wat bijvoorbeeld te doen met kinderen die door blanke mannen bij inheemse vrouwen waren verwekt, vaak als gevolg van verkrachtingen? Rastechnisch stonden zij immers hoger op de genetische ladder dan hun moeders. In 1886 besloot de regering een wet uit te vaardigen. Voortaan was het mogelijk om halfbloed kinderen uit het gezin van de moeder weg te halen en in aparte instituten te plaatsen. Daar konden ze assimileren in de blanke samenleving. Je zou het een vorm van ‘wegfokken’ kunnen noemen.

De wet was geen dode letter. Tot in de jaren zestig (!) van de twintigste eeuw werd zij in praktijk gebracht. Tienduizenden kinderen groeiden op zonder hun moeder, alleen omdat zij een andere huidskleur hadden. Pas in 1981 schreef een Australische professor het artikel ‘Gestolen Generaties’ over de wandaden die bijna een eeuw lang hadden plaatsgevonden.

Toen in 1997 ook een groot onderzoek aantoonde wat er allemaal was gebeurd, kwam het schandaal echt naar buiten. Dat leidde twee jaar geleden tot een openbare spijtbetuiging van toenmalig minister-president Rudd. Zijn meer dan twintig minuten durende speech in het parlement kon op veel bijval rekenen. Maar er was ook tegenstand: enkele parlementsleden van de conservatieve Liberal Party – die nou niet bepaald bekend staat om zijn pro-Aboriginalstandpunten – waren opvallend afwezig.

Onlangs ging Australië naar de stembus. Het district Hasluck kreeg een bijzondere winnaar: Ken Wyatt – zoon van een moeder uit een Gestolen Generatie en, opmerkelijk genoeg, lid van de Liberal Party. Een historische gebeurtenis, want nu krijgt voor het eerst een politicus van inheemse afkomst een plaats in het Lagerhuis. Maar de uitverkiezing van de conservatieve Wyatt toont tegelijkertijd het succes aan van de blanke assimilatiepolitiek.

Jaap Cohen