Frankrijk wil EU-regulering van handel in grondstoffen

De handel in grondstoffen als olie, metalen, graan en CO2 moet op Europees niveau worden gereguleerd. Die regulering is nu onvoldoende. Dat schrijven drie Franse ministers in een brief aan de eurocommissarissen Interne Markt, Industrie en Landbouw die gisteren werd gepubliceerd. Frankrijk wil van het onderwerp een prioriteit maken tijdens het voorzitterschap van de G20 vanaf november.

De ministers van Financiën, Milieu en Landbouw schrijven dat grondstoffenmarkten meer op financiële markten gaan lijken. Maar financiële markten zijn, zeker door de wereldwijde crisis die in 2008 begon, beter gereguleerd. Voorzover ze dat niet zijn, wordt daaraan ook in de Europese Unie gewerkt. Maar op grondstoffenmarkten wordt ook steeds meer gespeculeerd. Zo rezen de olieprijzen in 2008 de pan uit. Prijzen voor landbouwproducten als mais, rijst en graan waren in dertig jaar niet zo duur geweest. Dat leidde in diverse landen tot hongersnood.

Deels werden deze prijsstijgingen veroorzaakt door de hoge olieprijs en schaarste door oorlogen, misoogsten of natuurrampen. Maar volgens een rapport van de FAO (de VN-organisatie voor voedsel en landbouw in Rome) van juni werd dit versterkt doordat nog maar 2 procent van landbouwtransacties echt leidt tot fysieke transacties. Ofwel: de handel is deels speculatief. Doordat de grondstoffenhandel nauwelijks gereguleerd is, is moeilijk te zien wie wat verhandelt: voedselhandelaren die zich indekken tegen pieken en dalen, of investeerders van buiten de sector die aan schaarste verdienen. Ook de VN-voedselrapporteur, Olivier de Schutter, pleit voor meer openheid op de markt.

De grondstoffenhandel wordt door de grilligheid van de financiële markten interessanter voor investeerders die risico’s willen spreiden. Zo stijgen op dit moment goud- en tinprijzen. Cacaohandelaren klaagden onlangs dat hun markt door buitenstaanders werd verstoord. Ook de emissiehandel wordt intensiever. Mede daarom besloten de VS in juni als onderdeel van meer financiële regulering en supervisie ook de grondstoffenmarkt beter te reguleren. Landbouwministers van OESO-landen slaagden er afgelopen winter niet in meer internationale regulering in te stellen. Als Europa het zelf goed regelt, schrijven de Franse ministers, kan het met één stem spreken op de G20. Omdat zij geen nieuw toezichtsorgaan willen oprichten voor de grondstoffenmarkt, stellen zij voor om dit onder te brengen bij de toezichthouders op financiële markten. „Het is beter te bouwen op een fundament dat er al ligt.”