Zoenen? Eerst eens met elkaar naar bed

Ouders hebben behoorlijk veel invloed op de sekscarrière van hun kinderen.

Laagopgeleiden slaan zoenen vaker over, ontdekte een Utrechtse promovenda.

Sommige ouders vinden het misschien jammer, maar zij bepalen niet wanneer hun zoon of dochter voor het eerst met iemand zoent of naar bed gaat. Maar ze hebben er wel invloed op.

Kinderen uit een hecht gezin beginnen over het algemeen later met een vaste relatie en daarmee met seks. Psychologe Hanneke de Graaf promoveert vandaag aan de Universiteit Utrecht op haar onderzoek naar opvoeding en de seksuele gezondheid van adolescenten.

Bijna alle jongeren beginnen op een gegeven moment met seks, maar de leeftijd waarop dat gebeurt loopt enorm uiteen. Ongeveer een op de tien veertienjarigen is al eens met iemand naar bed geweest. Terwijl een even groot deel van de negentienjarigen nog nooit heeft gezoend.

Driekwart van de jongeren doet stapsgewijs ervaring op met seks. Dat gaat zo: het begint met tongzoenen, dan volgt strelen onder de kleren, dan naakt vrijen en ten slotte geslachtsgemeenschap. Bij een kwart van de jongeren gaat het anders.

Is de stapsgewijze sekscarrière beter?

„Jongeren die rustig opbouwen, gebruiken vaker anticonceptie en beleven meer plezier aan de seks. De kwart jongeren bij wie het anders gaat, gebruiken minder vaak anticonceptie. Hoog opgeleide en autochtone jongeren volgen vaker het geijkte stapsgewijze patroon dan niet-westerse allochtone en laagopgeleide jongeren.”

Wat mist deze groep?

„Deze jongeren weten waarschijnlijk minder goed wat ze op seksueel gebied willen en waar hun grenzen liggen. En ze zijn minder goed in staat dat over te brengen aan de partner. Daardoor lopen ze het risico dingen te doen waar ze geen zin in hebben of waar ze nog niet aan toe zijn. Ik heb niet onderzocht waarom relatief veel laagopgeleide jongeren en niet-westerse allochtonen in deze groep horen. Maar ik kan me voorstellen dat lager opgeleide jongeren sowieso minder vaardig zijn, en dus ook op dit gebied. Bij allochtone jongeren is het waarschijnlijk dat hun achtergrond meespeelt. Als thuis niet over seks gesproken wordt, is het lastiger om als jongere precies te weten wat je wilt en dat aan te geven.”

Ouders hebben flinke invloed op de sekscarrière van hun kinderen, blijkt uit het onderzoek. Hoe zit dat?

„Als ouders weten wat hun kinderen bezighoudt en wie hun vrienden zijn, heeft dat effect op de seksuele relaties die hun kinderen aangaan. Ze beginnen later en bouwen de seksuele relatie rustiger op. Bij meisjes bleek de invloed van de ouders groter dan bij jongens. Jongens hebben een grotere seksdrive, ook als ze niet verliefd zijn. Meisjes krijgen vaak pas behoefte aan seks als ze een vriendje hebben. Daarom zit er bij jongens een lange periode tussen de interesse in seks en de eerste keer. Vooral ook omdat meisjes meestal een jongen kiezen die ouder is dan zijzelf.”

En als ouders zich niet zo met hun kinderen bezighouden?

„Het effect van een slechte relatie tussen ouders en kinderen zie je vooral bij meisjes. Meisjes proberen het gebrek aan warmte te compenseren door op jonge leeftijd een relatie aan te gaan. Bij jongens werd dat verband niet gevonden.”

Waarom zouden jongens het gebrek aan liefde niet compenseren?

„Meisjes hebben meer behoefte aan sociale contacten dan jongens. Jongens verlangen minder naar intimiteit en blijven liever onafhankelijk.”

Werd je er niet helemaal gek van om je vier jaar lang te verdiepen in het seksleven van jongeren?

„Nou, ik heb gelukkig geen vier jaar over mijn proefschrift gedaan. Ik werk daarnaast als onderzoeker bij de Rutgers Nisso Groep, dus in het werk gaat het altijd over seks. Nee, op seks ben ik nog lang niet uitgekeken.”