Wilhelmina wilde Gouden Koets niet na links protest

Koningin Wilhelmina heeft in 1896 de Gouden Koets als geschenk geweigerd wegens „protesten in ons land tegen de overdreven pracht en praal” bij de kroning van de Russische tsaar Nicolaas II, datzelfde jaar. Die conclusie trekken Thijs van Leeuwen en Alberto Stofberg in hun boek De Gouden Koets , dat vanmiddag is gepresenteerd. De protesten kwamen vooral uit socialistische hoek.

Aanvankelijk wilde de vorstin de Gouden Koets aan het Rijksmuseum schenken, maar ze kwam daar van terug. Wilhelmina liet weten de koets, een geschenk van de Amsterdamse bevolking ter gelegenheid van haar inhuldiging in 1898, bij een latere gelegenheid alsnog te willen gebruiken. Dat gebeurde bij haar huwelijk met Hendrik in 1901.

De kroning van de Russische tsaar in 1896 werd in Nederland wegens de nauwe familiebanden tussen de beide vorstenhuizen met veel belangstelling gevolgd. Een verslag ervan in het socialistische weekblad De Kroniek leidde tot een felle polemiek. Van Leeuwen beschouwt de socialistische protesten als Wilhelmina’s motief de Gouden Koets te weigeren, al heeft hij daar geen bewijs voor. „Maar het ligt er wel dik bovenop”, zegt hij. Bij de bouw van de Gouden Koets protesteerden bekende socialisten tegen de inzamelingsactie in de Amsterdamse arbeidersbuurten, waar „bittere armoe werd geleden”.

De auteurs onthullen in het boek waar de Gouden Koets in de drie jaar tussen de inhuldiging in 1898 van Wilhelmina en haar huwelijk heeft gestaan: in de toonzaal van fabrikant Spyker.