Wat niet mag is lekker

Dat minister Hirsch Ballin gewelddadige beelden in de ban wil doen is niet zo opmerkelijk. „Sommige media-uitingen kunnen zodanig schadelijk zijn”, antwoordde de CDA’er vorige week het GroenLinks-Kamerlid Dibi op vragen over zijn voorgenomen verbod van bloederige games, „dat het gerechtvaardigd is bedenkingen te hebben bij een makkelijke beschikbaarheid van dit media-aanbod voor de jeugd.”

Dat Erwin Olaf zijn weerzin uitspreekt over gewelddadige beelden is opmerkelijker. In Zomergasten noemde de fotograaf geweld in films en tv-uitzendingen „ordinair, onbeschaafd en afschuwelijk”. De aanslag op de Twin Towers en de toenemend agressie tegen homo’s brachten hem tot dit inzicht. Olaf maakt geen expliciet bloederige beelden meer en films als die van Tarantino zijn niet aan hem besteed: „Laten we geweld, bloed en dood niet meer verheerlijken.”

Het probleem ligt verscholen in de ‘makkelijke beschikbaarheid’. Een verbod op de verkoop van gewelddadige games en films heeft geen zin, eenvoudig omdat die gemakkelijker te downloaden zijn naarmate ze moeilijker over de toonbank gaan. Wat niet mag is immers lekker.

In Nederland waakt de ‘Kijkwijzer’ over de mediaconsument. Die voorziet films van een leeftijdsgrens en logo’s die waarschuwen voor ‘gewelddadig’, ‘grof taalgebruik’, ‘seks’ of ‘angst’. Maar die kunnen ook juist als aanmoediging werken: hoe hoger de leeftijdsgrens en hoe meer logo’s, des te aantrekkelijker de film.

Waar de demissionaire minister van Justitie wel wat aan zou kunnen doen, is de eenvoudige bereikbaarheid van geweld op televisie. Onlangs zag ik een programma op RTL 7 waarin gedetailleerd en wellustig werd uitgezocht wie moorddadiger is: een lid van het Medellin-kartel of een Somalische piraat. Het bleek te gaan om Deadliest Warrior, een serie waarin ook IRA- en Talibaan-strijders, nazi- en Vietcong-soldaten en Amerikaanse en Israëlische commando’s de wapens tegen elkaar opnemen – tot de zwaksten sterven.

Een ook voor ‘de jeugd’ gemakkelijk te bezoeken festijn van martelingen, bomaanslagen en moorden, gehuld in een semi-wetenschappelijk jasje. Bij deze verheerlijking van geweld zou Hirsch Ballin toch eerder ‘bedenkingen’ moeten hebben.

Tom Rooduijn

In de nieuwe rubriek Onder stroom worden de media geduid.