Fijne feelgood-tv en scherpe opinie

Door de groei van Max en komst van WNL en PowNed zijn er 130 nieuwe tv-titels.

Straks op tv: spiritualiteit, satirisch nieuws en series naar succesvolle boeken.

Met veel nieuwe talentenjachten en weinig vernieuwing is het nieuwe tv-seizoen al begonnen bij de commerciële omroepen. De publieke omroep trapt deze week af. Actualiteitenrubrieken gaan weer kleur bekennen, en verder is er veel nieuw Nederlands drama.

What’s next?

De nieuwe trend? „Happy entertainment”, voorspelt Patty Geneste, makelaar/ontwikkelaar in tv-formats in binnen- en buitenland. Zij zet op de MipCom, de tv-beurs in Cannes, volgende maand in op een succesvol Israëlisch tv-format over jonge mensen met aansprekende carrières die niet gelukkig zijn. Onder begeleiding van een coach proberen zij te breken met ingesleten patronen en gewoonten. „Een innerlijke make-over’’, noemt Geneste het proces dat zich voltrekt voor de camera.

Tot het genre ‘happy entertainment’ rekent ze ook „humor met een boodschap”, zoals Upside Down, de bijdrage van de EO aan de experimentele televisieweek TV Lab die gisteravond begon op Nederland 3. In Upside Down (2 september, 20.30 uur) steken jongeren met een verstandelijke beperking de draak met zichzelf en hun omgeving.

Senioren nemen jongeren op de hak en confronteren hen met vooroordelen in Benidorm Bastards, op zaterdagavond bij RTL 4. „Tv-kijkers verlangen altijd naar feelgood-tv als het economisch slechter gaat”, zegt Geneste. „Tegelijkertijd willen mensen dichter bij zichzelf blijven en hebben behoefte aan meer spiritualiteit en echtheid.”

Nederland 3

Meer dan 130 nieuwe tv-titels zijn er bij de Publieke Omroep in het nieuwe seizoen. „Dat heeft te maken met de komst van nieuwe omroepen WNL en PowNed”, zegt Gerard Timmer, directeur tv bij de publieke omroep. „Door toename van het aantal leden is de zendtijd van BNN verdubbeld en die van Max vervijfvoudigd.”

Nederland 3, dat zich op jongere generaties richt, gaat volgens Timmer meer verjongen en vernieuwen. De zender leunde volgens de tv-directeur te veel op het succes van De Wereld Draait Door, dat het zesde seizoen ingaat.

Er komt op werkdagen een nieuw vast blok, van 22.00 tot 23.15 uur, met de MaDiWoDoVrijdagshow en PowNews. VARA-presentator Paul de Leeuw rangschikt in de MaDiWoDoVrijdagshow met BNN’s Filemon Wesselink en oud-schaatser Erben Wennemars het nieuws van de dag in een top-5. Aansluitend is PowNews te zien dat in een kwartier het nieuws op harde en satirische wijze wil brengen. De nieuwe omroep PowNed heeft een milder richtsnoer dan weblog GeenStijl waar het uit voortkwam: „Rauw, provocerend, intelligent, dwars en ongecensureerd.”

Volgens Timmer is er dit jaar geen bepalende trend zoals retro-tv of reality-tv enkele jaren geleden. „Je ziet wel dat kijkers onderdeel worden van een programma. Een jeugdserie als Spangas houdt niet op na de tv-uitzending. Kijkers reageren op internet en hun commentaar wordt vervolgens gebruikt in de scripts. Voor TV Lab konden kijkers zelf met programmavoorstellen komen en dienen als critici die mede bepalen of er meer afleveringen komen.” In TV Lab worden deze week op Nederland 3 achttien programmaformats bij het publiek getest.

Drama

De publieke omroepen brengen meer Nederlands drama dan voorgaande jaren. Een deel is gebaseerd op actuele gebeurtenissen of moderne geschiedenis. Zo is er de driedelige dramaserie Den Uyl en de affaire Lockheed. Vanuit het perspectief van premier Den Uyl wordt naar de smeergeldaffaire gekeken waar prins Bernard bij betrokken was. De VARA gaat begin volgend jaar ook De Prooi verfilmen, de journalistieke bestseller van Jeroen Smit over de val van bankconcern ABN Amro.

„De interesse in dat type maatschappelijk drama is toegenomen door het succes van een geschiedenisprogramma als Andere Tijden. In drama kun je de psychologisch component, het omgaan met dilemma’s, goed laten zien”, zegt Robert Kievit, hoofd drama bij de VARA.

Verder is de vervolgserie terug. „Het leek er even op dat je afleveringen ook los moest kunnen bekijken, maar de doorlopende verhaallijn is terug. Bijvoorbeeld in Overspel, een psychologische thriller over een onmogelijke liefde tussen een officier van justitie en een advocaat van kwade zaken.”

Nieuwe producties zijn verder: A’dam - E.V.A. (Amsterdam En Vele Anderen). Deze mozaïekvertelling (VARA, VPRO en NTR) geeft elke aflevering inkijkjes in verschillende subculturen in Amsterdam. Het liefdesverhaal tussen de Zeeuwse ambtenaar Adam en de Amsterdamse Eva is de rode draad. Er werken 216 acteurs aan mee.

BNN brengt een achtdelige dramaserie Feuten over het leven bij het studentencorps. Michiel Romeijn, bekend van Jiskefet, tekent voor de rol van Rembrandt in een vierdelige dramaserie (EO) waarin het leven van de kunstenaar wordt belicht vanuit wisselend perspectief van de mensen om hem heen.

Ook komt er een derde reeks van ’t Schaep. De muzikale komedie met Loes Luca, Pierre Bokma en Marc-Marie Huijbregts speelt dit keer in Spanje. Tot slot brengt de VPRO de vierdelige thrillerserie Bellicher: De macht van meneer Miller naar de boeken van Charles den Tex.

Actualiteiten

Ooit was er katholiek nieuws en socialistisch nieuws. Toen gingen omroepen samenwerken in actualiteitenprogramma’s. Nu gaan ze weer kleur bekennen. De reden is dat de bestaande rubrieken te weinig onderscheidend en te links zouden zijn in een gepolariseerde tijd waarin de verschillen in de politiek zijn verscherpt.

Netwerk verdwijnt vanaf volgende week voor Uitgesproken waarin VARA, EO en WNL met eigen redacties het nieuws respectievelijk een progressieve, christelijke of conservatief-liberale kleur geven. De KRO heeft Brandpunt nieuw leven ingeblazen. En NOVA gaat op in Nieuwsuur dat de actualiteit ongebonden brengt. Het is de enige rubriek die wordt gemaakt door niet-ledengebonden organisaties: NOS en NTR (voorheen NPS, Teleac en RVU).

„Het is paradoxaal”, zegt Huub Wijfjes, bijzonder hoogleraar radio- en tv-geschiedenis van de Universiteit van Amsterdam. „Iedereen roept om efficiency, samenwerken en fuseren. Maar aan de andere kant moeten omroepen hun eigen gezicht laten zien. Ik vrees door de versnippering van budgetten een aanslag op gespecialiseerde en dure vormen van journalistiek, zoals onderzoeksjournalistiek. Bovendien komt er nu meer opinie, terwijl journalistiek er is om nieuwe feiten aan te dragen.”