Blondie bij de Bundesbank

Aan het begrip onorthodox monetair beleid is deze week een nieuwe betekenis toegevoegd.

In Jackson Hole hielden de machtigste centralebankiers van de wereld hun jaarlijkse outdoor trip in de woeste omgeving van de Rocky Mountains. Vertwijfeld zochten ze naar de heilige graal: is het herstel van economisch vertrouwen gebaat bij meer geld in het systeem pompen, zoals de Amerikanen willen, of moet de berg aan overheidsschulden geleidelijk teruggedrongen worden, zoals de Europeanen bepleiten? De monetaire heelmeesters staan voor de keuze tussen de geldpers of het bezuinigingsmes.

In Berlijn zorgde een directeur van de Duitse Bundesbank, bolwerk van stabiliteit en degelijkheid, voor een ander verhaal. Thilo Sarrazin presenteerde daar een boek met de veelzeggende titel Deutschland schafft sich ab. Na de afschaffing van de D-Mark naakt het einde van Duitsland. En, impliciet, van heel Europa.

De ondergang van het avondland is in Duitsland vaker voorspeld, zoals in 1922 door de cultuurpessimist Oswald Spengler. Sarrazin, sociaal-democraat, bankier en oud-bestuurder van Berlijn, vertolkt een breed gedeeld gevoel van onvrede in de samenleving, niet alleen in Duitsland: de politieke impasse ten aanzien van de manier waarop moet worden omgegaan met de islam in West-Europa.

Niets rentepolitiek, geldgroei of redding van banken, maar immigratie, demografie en integratie zijn de thema’s die de economische toekomst bepalen. De genetica doet haar intrede in het monetaire domein.

De reacties in Duitsland zijn voorspelbaar, het verleden is daar nooit ver weg. Maar een bestuurslid van de Bundesbank ontslaan omdat hij politiek onwelgevallige dingen zegt, kan niet zomaar. Zijn onafhankelijkheid is wettelijk gewaarborgd.

Het tumult over het boek van Sarrazin gaat ook over de toekomst van de verzorgingsstaat, overheidsinvesteringen, bezuinigingen en economische dynamiek. Onderwerpen waarover in Den Haag een rechts-populistische informatiepoging bezig is die al weken in mist gehuld is.

Voor de drie Nederlandse politici die worstelen met hun verontruste achterban, de islam en de invulling van 18 miljard bezuinigingen, is de ophef over de uitlatingen van de Duitse Bundesbankier interessanter dan de rooksignalen afkomstig van de elite van centrale bankiers uit Jackson Hole. Heterodoxe monetaire expansie is lastig in populistische termen te vatten.

Van Geert Wilders moet Thilo Sarrazin trouwens niets hebben. Hij bewondert de PVV-er alleen maar om zijn blonde haar. Laat dat nou net nep zijn.

Roel Janssen