Van 'ja, mits' tot 'nee, tenzij'

Samenvatting van dit artikel op twitterlengte: van ‘ja, mits’ tot ‘nee, tenzij’ – dat kan pakkender.

Je moet het Geert Wilders nageven dat hij puntig kan formuleren. Henk Bleker, waarnemend partijvoorzitter van het CDA, stelde vorige week in een televisieprogramma dat de PVV zou moeten accepteren dat een regering een bindmiddel in de samenleving moet zijn.

Reactie van Wilders: „Kan die CDA-voorzitter Bleker niet even op vakantie gaan of zo? Wat een enorme zeurpiet. En voor alle helderheid: de PVV moet helemaal niks!”

Voor de goede orde: Wilders plaatste deze reactie op Twitter. Ik moet er nog altijd aan wennen dat Twitter een belangrijke bron van nieuws is geworden, maar zo is het. Nog niet zo lang geleden zou een politicus een microfoon onder zijn neus hebben gekregen, al dan niet met een camera erbij. Er zou, in dit geval, een gesprekje hebben plaatsgevonden tussen Wilders en een journalist, en de beste quote uit dat gesprek zou de media hebben gehaald: eerst de radio, daarna de televisie en vervolgens pas de krant. En als het echt een belangrijke quote was, zou je ’m dagen later ook nog in de weekbladen teruglezen.

Nu dus geen geluidsfragment, maar een kort berichtje op Twitter. Verstuurd om 7.00 uur ’s ochtends, vanaf een Blackberry – ik neem aan door Wilders zelf.

In zo’n Twitterbericht kun je exact 140 tekens kwijt, spaties, punten en komma’s meegeteld. Weet u hoeveel tekens het bovengenoemde bericht van Wilders telde? Exact 140. Wilders schrijft: „voor alle helderheid”. Had hij hiervan gemaakt „voor alle duidelijkheid” – wat een meer gangbare formulering is – dan had het bericht niet gepast, want dan was het drie tekens te lang geweest.

Ik bedoel maar: het gaat hier om millimeterwerk. Ik kan me bijna niet voorstellen dat Wilders dit zo uit zijn mouw schudt. Ik stel me voor dat ook hij, al dan niet in overleg, heeft zitten passen en meten. Hoe dan ook is het erg knap om met zo weinig tekens een bericht te maken dat zoveel opschudding veroorzaakt. En dat zo helder is.

Kan het ook anders? Ja. Als antwoord op de vraag hoe je denkt over een VVD-CDA-kabinet met gedoogsteun van de PVV, zou je kunnen zeggen: Mijn standpunt heeft zich ontwikkeld van ‘ja, mits’ tot ‘nee, tenzij’.” Die zin telt slechts 70 tekens en had dus makkelijk getwitterd kunnen worden, zelfs nog met de afzender erbij: was getekend, Ruud Lubbers.

Ook deze zin van Lubbers (gesteld in een van de oudste informatiedragers ter wereld, een brief) veroorzaakte veel opschudding, maar je kunt je afvragen of hij even duidelijk is en evenveel mensen aanspreekt als de tweet van Wilders.

Ik waag dat te betwijfelen. Voor mij hoeven politici niet voor kiezers door de knieën te gaan, en zoveel mogelijk mensen aanspreken is geen doel op zich. Maar zelfs zonder in jip-en-janneketaal te vervallen, kun je een hoop duidelijk maken. Bij politieke standpunten die zich ontwikkelen van „ja, mits” tot „nee, tenzij” haken veel mensen af, denk ik. Of ze schieten, zoals ik, in de lach.

Toen Lubbers een tijdje geleden als informateur werd aangewezen, werd ik gebeld door een radioprogramma. Ze zochten iemand die zijn bloemrijke en gedragen taalgebruik wilde bewieroken. Was ik daartoe bereid?

Ik weet nu weer waarom ik meteen ‘nee’ heb gezegd.

Reacties graag naar post@ewoudsanders.nl