Van handige tolk tot gevreesd makelaar

De Haarlemse spelersmakelaar Mino Raiola regelde voor Zlatan Ibrahimovic voor de vierde keer in zes jaar een Europese topclub: AC Milan. Praatjesmaker of slimme onderhandelaar?

Erik Oudshoorn

Nee, grijnst ober Mickele Cannavacciuolo in het Haarlemse restaurant Napoli, we kunnen Mino Raiola nu niet bereiken. Zijn neef zit in Barcelona en is druk met de transfer van Zlatan Ibrahimovic naar Milan. Dat is geen verrassing. De afgelopen dagen leek de omstreden zaakwaarnemer zich nadrukkelijk te profileren om de Zweedse spits los te weken bij de Spaanse topclub. „Guardiola hoort thuis in een gekkenhuis”, verkondigde hij een paar maanden geleden over de succesvolle trainer die een jaar geleden de Champions League won. Hij zou vorig seizoen slechts enkele keren met Ibrahimovic hebben gecommuniceerd.

Uiteindelijk hebben Raiola en Ibrahimovic hun zin gekregen. De oud-Ajacied vertrekt op huurbasis naar het San Siro. En medio volgend jaar mag AC Milan de aanvaller voor 24 miljoen euro overnemen. Maar ondertussen onderzoekt Barcelona of het de verbintenis met Raiola wegens het beledigen van Guardiola op kan zeggen.

Carmine ‘Mino’ Raiola (42) is een telg uit een Italiaans gezin, afkomstig uit Nocera Inferiore in de buurt van Napels. Zijn vader begon een Italiaans restaurant op een mooie stek: op de Grote Markt in Haarlem. In de schaduw van de Sint Bavo kathedraal bediende Mino Raiola daar tal van profspelers. Hij droomde van een carrière als voetballer, maar daar bleef het bij. Hij trad in 1991 kortstondig toe tot het bestuur van FC Haarlem. Raiola bleek veel te ambitieus voor de inmiddels verdwenen profclub.

In 1993 meldde Raiola zich aan bij de spelersvakbond VVCS. Hij wilde bij transfers best voor een onkostenvergoeding als Italiaanse tolk en als manusje van alles optreden. Zo raakte de pizzaverkoper betrokken bij de transfers van Dennis Bergkamp en Wim Jonk naar Internazionale. Maar ook bij de overgang van Marciano Vink naar Genoa, Henri van der Vegt naar Udinese, Michel Kreek naar Padova en Bryan Roy naar Foggia. De laatste, nu trainer van Jong Ajax, behoort nog steeds tot zijn stal. Bij Foggia maakte Raiola kennis met trainer Zdenek Zeman, die hem wegens zijn bravoure wel een grappig mannetje vond. Het zou hem later nog van pas komen.

In 1996 kreeg Raiola namelijk een belangrijk telefoontje. De voorzitter van Lazio Roma vroeg hem namens Zeman of hij Pavel Nedved kon benaderen om naar de Romeinse club te komen. De Tsjech was in vergaande onderhandeling met PSV. De sociaal intelligente Raiola slaagde erin Nedved over te halen naar de Serie A te gaan en had meteen een grote vis aan de lijn. „Mino heeft alleen Nedved zelf benaderd. De andere spelers zijn allemaal naar hem toegekomen”, beweert zijn neef Mickele. „Hij spreekt zes, zeven talen. Hij kreeg zelfs het Tsjechisch onder de knie.”

Harry van Raaij, oud-voorzitter van PSV, kan zich nog opwinden als de transfer van Nedved ter sprake komt. „Alles was rond tussen Sparta Praag en PSV, maar opeens werd Raiola er tussen geschoven. Ik ben hem later nog wel eens tegengekomen. Laten we het er maar op houden dat hij niet mijn favoriete spelersmakelaar was”, aldus Van Raaij.

In het wereldje van de spelersmakelaars werd de sluwe Raiola al spoedig met argwaan bekeken. Hij kreeg de reputatie van een praatjesmaker en een cowboy. In een interview met de Neue Zürcher Zeitung vertelde hij anderhalf jaar geleden dat hij dertig man in dienst heeft, een jaarlijkse omzet maakt van vijf miljoen dollar en vestigingen bezit in onder meer Brazilië, Tsjechië en Nederland. Raiola heeft geen website, zoals de meeste spelersagenten, en woont met zijn gezin in Monaco. Hij zou goede sier kunnen maken met zijn stal, want de FIFA-makelaar doet ook de zaken van Alexandre Pato (AC Milan) en Mario Balotelli (Manchester City).

In 2004 raakte Raiola voor het eerst betrokken bij transfers van Ajax. Hij had Ibrahimovic voor zich weten te winnen door hem een contract bij een Italiaanse club in het vooruitzicht te stellen. Toevallig speelde Nederland in augustus van dat jaar een interland tegen Zweden. Ibrahimovic pleegde een aanslag op de enkel van zijn ploeggenoot bij Ajax, Rafael van der Vaart. „Er was wat onvrede in de spelersgroep rond Zlatan”, kan Arie van Eijden, de toenmalig algemeen directeur van Ajax, zich herinneren. Ibrahimovic en Raiola sluiten een overeenkomst met Juventus. De clubs zijn er kort voor het verstrijken van de transferperiode op 31 augustus uit. Aangezien Ajax het niet aandurft Arouna Koné, bij wie een hartafwijking wordt geconstateerd, aan te trekken van Roda JC, zit de club zonder adequate vervanger. „Daar hadden Zlatan en Raiola geen schuld aan”, stelt Van Eijden. „Wij hebben de zaak zelf gedaan.” Ajax had 8 miljoen euro voor Ibrahimovic aan zijn oude club Malmö FF betaald en kreeg 19,5 miljoen euro voor hem terug van Juventus. De Italiaanse club verkocht de spits voor 25 miljoen euro in 2006 noodgedwongen aan Internazionale. De Oude Dame was betrokken geraakt bij een omkoopschandaal en teruggezet naar de Serie B.

In deze geruchtmakende affaire dook ook de naam van Raiola op. De makelaar zou goede contacten hebben onderhouden met de toenmalige directeur van Juventus, Luciano Moggi. Deze zou zaakwaarnemers hebben ingepakt en via hen werden spelers opgedragen slecht te voetballen waardoor hun marktwaarde daalde. Juventus hoefde dan een lagere transfersom betalen. Ibrahimovic werd in deze zaak expliciet als voorbeeld genoemd. Bij hem is ook huiszoeking gedaan. Inter profiteerde van het schandaal, want de club verkocht Ibra weer voor 45 miljoen euro aan FC Barcelona en kreeg er Samuel Eto’o voor terug.

Raiola was ook als zaakwaarnemer betrokken bij de transfer van Maxwell van Ajax naar Inter. De Amsterdamse club had in 2001 3,5 miljoen euro voor de Braziliaanse linksback betaald. In 2005 liep hij een zware knieblessure op waardoor Ajax het in 2006 niet aandurfde hem een nieuw meerjarig contract aan te bieden. Maar op advies van Raiola weigerde de verdediger ook een kortlopende overeenkomst zodat hij transfervrij kon vertrekken. Raiola bracht Maxwell in februari van dat jaar onder bij Inter. Vorig jaar stapte de Braziliaan voor 4,5 miljoen euro over naar FC Barcelona.

Nadat Raiola ook Zdenek Grygera in 2007 transfervrij van Ajax naar Juventus begeleidde, was de spelersagent even uit beeld in de Arena. Tot hij als zaakwaarnemer van Martin en zijn broer Cock Jol in het paard van Troje weer naar binnen werd gevoerd. Raiola wendde al snel zijn contacten aan om twee (jeugd)spelers bij Ajax onder te brengen: Kerlon en Zé Eduardo. De laatste huurde Ajax van de kleine Braziliaanse club Maga Esporte Clube waarin Raiola belangen heeft. Zou hij in de Amsterdamse opleidingsschool zijn uitgegroeid tot een topper dan had de zaakwaarnemer kunnen cashen. Zé Eduardo en Kerlon bleken echter te licht voor Ajax en zijn weer vertrokken. Voor beiden moest Ajax als niet-EU-spelers een hoog salaris betalen.

Raiola brengt zijn topspelers naar buitenlandse clubs. Ajax moet het doen met mindere goden. Zijn invloed als rechterhand van de technische leider Jol is groot. Raiola zorgde dat het enfant terrible Mido weer terugkeerde naar Ajax. Hij heeft ook diverse jeugdspelers onder zijn hoede gekregen. „Dat is niet goed”, meent Van Eijden. „Ik zet hier vraagtekens bij. De zaakwaarnemers moeten uit de kleedkamer blijven. Dat hebben we Sjaak Swart ook al een keer gezegd. Als club moet je je eigen zaken kunnen regelen.”