Toffe Tiet van Lisa Lynch

Cover van het boek Toffe Tiet van Lisa Lynch

Al noem je een borst een tiet, kanker de Klotezooi, al steek je op de foto net na de chemo dapper je middelvinger op naar je broertje, het blijft kanker.

Al kluts je nog zoveel humor door de tragiek, ben je nog zo nuchter/moedig/optimistisch, het blijft kanker.

En dat betekent dat je nog voor je 30ste je linkerborst verliest. Dat je kotsmisselijk bent van de chemo, onder de pukkels zit en totaal in de war bent en te maken krijgt met familie die zo mogelijk nog meer op instorten staat. Dat iedereen voortdurend tegen je zegt dat ‘je sterk moet zijn’, dat je ‘het wel aankunt’ en dat ze ‘het zo erg voor je vinden’.

De Britse journaliste Lisa Lynch was 28 toen er een tumor in haar borst werd ontdekt. Haar verhaal schreef ze vrijwel onmiddellijk op. Ze begon haar blog Alright Tit twee dagen na de diagnose. Het werd uiteindelijk het succesvolle boek The C-word, nu vertaald als Toffe Tiet (Contact, € 16,95).

Lynch’ blog ontstond als uitlaatklep, omdat ze haar verhaal kwijt wilde. Als middel om iedereen op de hoogte te houden zonder steeds weer alles opnieuw te hoeven vertellen en belangrijker, zonder naar de van meelij scheefgehouden hoofden van de toehoorders te hoeven kijken.

Het boek is opgebouwd rond het blog. Dat fungeert bij elk hoofdstuk als het begin, en wordt in het lopende verhaal verder aangevuld en uitgebreid. Alles in diezelfde stijl: nuchter, hard en doorspekt met humor, medische termen en keiharde feiten.

Iedereen kan een blog bijhouden, schrijft Atte Jongstra op nrc.boeken (juli 2009) „Iedereen kan ook een boek schrijven, maar dat is moeilijker in de openbaarheid te krijgen. Er is dus bijzonder veel kaf onder het blogkoren.”

Het krijgen van kanker, het leven met de ziekte en het genezingsproces is dan ook een populair onderwerp voor een persoonlijk blog; op internet zijn talloze voorbeelden te vinden. Maar een blog is in dit geval niet op te vatten als de ambitie om een boek te schrijven. De functie van het blog legt Lynch heel duidelijk uit.

Dat haar blog de allure had om uit te groeien tot een boek, is te danken aan haar schrijfstijl, haar typisch Britse zwarte humor en – hoe wrang – haar bijzondere situatie, gezien haar leeftijd en de ernst van de tumor. En de timing voor de vertaling is goed nu er volgende maand onder de titel Ontboezemingen een theaterproductie met hetzelfde thema van start gaat. Bovendien is het boek een mooie aanloop naar oktober, Borstkankermaand.

Viola Lindner