'Spreken van een splitsing is onzin'

Na de stroom van kritiek op het onderhandelingsproces met de PVV is de maat vol, vindt de fractievoorzitter van het CDA in de Eerste Kamer. „Ik betreur dit zeer.”

Jos Werner, CDA-fractievoorzitter in de Eerste Kamer, is alle kritiek op de onderhandelingen met de PVV beu. „Het regent brieven. Het is nu wel genoeg.”

Afgelopen vrijdag stuurden alle fracties in de Eerste Kamer, behalve die van VVD en CDA, een brief aan informateur Opstelten. Daarin schrijven zij dat de informateur meer rekening moet houden met het feit dat er in de Eerste Kamer geen meerderheid is voor het beoogde kabinet. De koningin heeft de informateur de opdracht gegeven de mogelijkheden te onderzoeken van een regering die kan rekenen op een vruchtbare samenwerking met het héle parlement, zowel de Eerste als Tweede Kamer. Omdat de PVV niet in de senaat vertegenwoordigd is, kan de Eerste Kamer wetgeving – zoals begrotingsvoorstellen – makkelijk verwerpen, waarschuwen de negen senaatsfracties.

Wat is uw reactie op die brief?

„Ik vind die overbodig. Het is de Tweede Kamer die regeerakkoorden sluit. De Eerste Kamerleden hebben zich altijd aan de positie gehouden dat zij niet gebonden zijn aan het regeerakkoord. De brief is niet in overeenstemming met het karakter van de Eerste Kamer. Het is ook raar omdat zo’n brief niet is gestuurd toen informateur Rosenthal een Paars-plus regering onderzocht. We zijn selectief met ons politiek opportunisme.”

Maar zonder meerderheid in de Eerste Kamer is het voor een kabinet wel moeilijk wetgeving aangenomen te krijgen?

„In de Tweede Kamer hebben de onderhandelaars zich verzekerd van parlementaire steun van de PVV. Ik verwacht dat het gebrek aan een meerderheid in de Eerste Kamer voor de korte termijn geen problemen oplevert. CDA en VVD hebben er 35 van de 75 zetels. Dat is nog altijd beter dan hun aantal in de Tweede Kamer nu. Maar als het bij de Statenverkiezingen in maart mis loopt, dan is er een echt probleem. Het wordt pas problematisch als er dan niet ook in de Eerste Kamer een meerderheid met de PVV komt. Die verkiezingen zullen de testcase zijn.”

Afgelopen zaterdag kwam er weer een brief aan CDA-partijvoorzitter Bleker en CDA-onderhandelaar Verhagen naar buiten, via NRC Handelsblad. Die was geschreven door CDA-critici uit alle geledingen van de partij. Onder hen oud-ministers als Cees Veerman en leden van de jongerenbeweging CDJA. Zij vrezen voor een splitsing van de partij als het CDA gaat regeren met gedoogsteun van de PVV.

De interne kritiek houdt maar niet op...

„Ik betreur dit zeer. Spreken van een splitsing is onzin. Dit moeten we niet hebben. We zouden deze discussie in de partij moeten voeren en niet daar buiten.”

Werner zegt de zorgen wel te begrijpen. Volgens hem heeft de PVV heel wat standpunten die het CDA niet deelt. Eerder zei hij daarom dat het „volstrekt onaanvaardbaar” zou zijn om de PVV in de regering op te nemen. De fractievoorzitter, die na de verkiezingen niet terugkeert, is zelf ook bezorgd. Maar hij wil het onderhandelingsresultaat afwachten. Pas dan kunnen CDA’ers een goed oordeel vellen.

Ook in uw eigen senaatsfractie is kritiek. Uw collega Van de Beeten was de eerste CDA-parlementariër die openlijk protesteerde.

„Ze mogen best kritiek hebben. Dat is goed voor de discussie. Maar het hetzerige is niet goed. Daar hoeft het CDA niet iets mee te doen. Ik heb er vertrouwen in dat de rechtsstaat in het beoogde kabinet in goede handen is. Daar sta ik voor. De Eerste Kamer is ervoor om te kijken of alles past in internationale verdragen, de rechten van de mens en grondrechten. De senaat zal er nauwlettend op toezien dat er geen rare dingen gebeuren.”