Rechtsstaat onder Rutte (1): kan de coffeeshop sluiten?

wietSlecht nieuws voor de coffeeshops in de omgeving van scholen. Als er een centrum-rechts kabinet komt, zullen zij hun deuren wel moeten sluiten. Een inventarisatie van de plannen van VVD, PVV en CDA op het gebied van veiligheid. De rechtsstaat onder Rutte, deel 1: het softdrugsbeleid.
Het is natuurlijk nog uiterst onzeker is of het daadwerkelijk tot een minderheidskabinet van VVD en CDA komt, met gedoogsteun van de PVV. Maar op justitieterrein kunnen de drie partijen een heel eind komen, zo laten de verkiezingsprogramma’s zien.

Allereerst het softdrugsbeleid. Hier vertonen de plannen van CDA en PVV veel gelijkenis. „Het CDA wil een eind aan het gedogen van coffeeshops, te beginnen met een vermindering van het aantal coffeeshops”, zo valt te lezen in het programma van de christen-democraten (zie 2.4.23 op pagina 20). De eerste prioriteit van het CDA ligt bij het „op de kortst mogelijke termijn sluiten van coffeeshops in de omgeving van scholen, sportaccommodaties, jongerencentra en kinderrijke buurten”.

Vergelijk dat met de passage uit het verkiezingsprogramma van de PVV (zie pag. 11): „Geen coffeeshops in een straal van 1 kilometer rond scholen.” Kort maar krachtig, maar geen woord over het gedoogbeleid an sich. Een hoofdlijnendebat over het drugsbeleid, in maart 2008, biedt een bredere inkijk in het PVV-standpunt, vertolkt door Tweede Kamerlid Raymond de Roon: „Dertig jaar gedoogbeleid is dertig jaar ellende geworden. [...] Laten wij dit gedoogbeleid dan ook failliet verklaren en niet proberen het te verbeteren.” Lees hier het woordelijke verslag van dat debat terug (De Roon vanaf pagina 25).

Tijdens hetzelfde debat blijkt dat de PVV het onderscheid tussen soft- en harddrugs opheffen. De Roon: „Ook de softdrugshandel en alles wat daarmee te maken heeft, moet keihard aangepakt worden.”

Een einde maken aan het gedoogbeleid dus, zeggen zowel de PVV als het CDA. Maar wat wil de VVD, de grootste partij? Volgens het verkiezingsprogram (zie pagina 33) willen de liberalen „overlastgevende coffeeshops onmiddellijk sluiten”. „De VVD wil bovendien geen coffeeshops meer in woonwijken of dichtbij scholen.”

Hierover zijn de drie partijen het dus met elkaar eens. Ook wat betreft het overlastgevende drugstoerisme zitten VVD, PVV en CDA op één lijn. Er moet een einde komen aan „de magneetwerking van ons drugsbeleid op gespuis uit het buitenland”, zoals De Roon het namens de PVV verwoordt. CDA en VVD pleiten in hun verkiezingsprogramma’s expliciet voor een legitimatiesysteem om de verkoop aan buitenlanders aan banden te leggen.

Toch zal het Nederlandse gedoogbeleid niet direct ter ziele gaan wanneer het tot een centrum-rechts kabinet komt. De VVD wil weliswaar de aanvoer van softdrugs via de achterdeur hard aanpakken, maar is „niets tegen coffeeshops of tegen het feit dat iemand een jointje rookt in een coffeeshop”, zoals VVD’er Fred Teeven tijdens het eerdergenoemde Kamerdebat zei.

Dat de aanpak van coffeeshops en criminele activiteiten rondom cannabis strenger zal worden, dat staat echter buiten kijf.

Wilt u reageren? Graag genuanceerd en beargumenteerd en onder volledige naamsvermelding.