Conservatieven eisen het land terug

Een presentator van FoxNews kreeg zaterdag een mensenmassa op de been in Washington. Het conservatieve platteland eist Amerika terug.

Tom-Jan Meeus

T-shirts en tabak vertelden het hele verhaal van het protest op de Mall. Het was een zaterdagse bijeenkomst van rokers, veel PallMall en Chesterfield (zonder filter). De opdruk op hun shirts symboliseerde de triomfgevoelens waarmee ze naar Washington waren gekomen: ze hadden de onweerstaanbare behoefte hun middelvinger op te steken naar Democraten, die net als de Amerikaanse president Barack Obama lijden onder groeiende impopulariteit.

Student Jeanne Cummins, 17, uit Florida, droeg een motief met uitsluitend tekst: „Ga alleen uit met Republikeinen.” Ondernemer Frank Collins, 47, North Carolina, had een lachende George W. Bush op een blauw shirt gestreken: „Missen jullie me al?” Huisvrouw Brenda Cage, ook uit Florida, deed het met een woordspeling op de campagneleuze van 2008: „Keep the change.”

Restore honor, herstel onze reputatie, was de officiële leuze van de demonstratie waarvoor een leger plattelandsconservatieven zaterdag naar de Amerikaanse hoofdstad kwam. Het was codetaal om het land op te eisen dat, in hun beleving, twee jaar terug door de Democraten en Obama, van hen werd afgepikt.

De status van de demonstratie was wat onduidelijk. De bekendste sprekers, FoxNews-presentator Glenn Beck, de organisator, en Sarah Palin, koningin van de conservatieve Tea Party-beweging, onderstreepten dat zij geen politieke bedoelingen hadden. Het ging „alleen om God en de eenheid van het land”, zei Beck.

Over de opkomst bestond onenigheid. De politie van Washington publiceert geen tellingen meer. FoxNews, de zender die elke dag de show van Beck uitzendt, hield het op „tienduizenden” demonstranten. Beck kwam uit op „300.000, misschien zelfs 650.000”. CBS News liet een gespecialiseerd bedrijf tellen. Het kwam uit op 87.000.

Zo was het een dag van dubbelzinnigheden. Beck en Palin spraken vanaf de voet van het Lincoln Memorial, waar Martin Luther King precies 47 jaar geleden zijn beroemde I Have a Dream-toespraak hield.

Beck zei dat hij de historische parallel over het hoofd had gezien toen hij de bijeenkomst plande. Feit is dat Obama’s populariteit het snelst daalt onder blanke mannen en dat Republikeinen, niet zelden geholpen door FoxNews, zeggen dat blanken in Obama’s Amerika de mond wordt gesnoerd. „Wij wonen hier ook. Wij hebben ook rechten”, zei Frank Carter (56), trucker uit Georgia.

Tegelijkertijd eiste Beck zaterdag de erfenis van King op. Alveda King, een nicht van de burgerrechtenactivist die bij een conservatieve denktank werkt, sprak voor een jubelend publiek. „Als mijn oom Martin hier vandaag zou zijn geweest, zou hij al degenen eren die dat verdienen”, zei ze.

Beck behoort met Bill O’Reilly en Shaun Hannity tot de best bekeken opiniemakers van FoxNews. Zij moeten volgens de zender los worden gezien van zijn neutrale nieuwssectie. Beck, een mormoon met libertaire inslag, is op televisie als geen ander in staat de conservatieve tegencultuur te mobiliseren: het idee dat ‘de elite’ neerkijkt op het gezonde verstand van gewone mensen.

Het was ook een dominant sentiment op de demonstratie zaterdag. Toen een bebaarde man met een racefiets een paar conservatieve activisten vroeg waarom Republikeinen alleen demonstreren tegen het begrotingstekort als een Democraat in het Witte Huis zit, terwijl Reagan, Bush sr en Bush jr een tekort achterlieten, reageerden ze met de vraag naar het beroep van de man. „Academicus”, zei hij. „Academicus! Academicus!”, schaterden de jongens. „En jij dacht dat wij met zo’n linkse bedrieger in discussie gaan?”