Zuid-Afrika moet ook westen paaien

De Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma wil dat zijn land zich aansluit bij de BRIC-landen. De waarschijnlijke stortvloed aan buitenlandse beleggingen, die het gevolg zou zijn van het lidmaatschap van de club die de grootste snelgroeiende economieën ter wereld vertegenwoordigt, zou grote voordelen met zich meebrengen. Maar Zuma heeft veel te bewijzen – onder meer dat hij de ergste fouten van de BRIC zal weten te vermijden.

Het BRIC-concept, dat werd bedacht door zakenbank Goldman Sachs, en dat verwees naar Brazilië, Rusland, India en China, heeft zware mondiale geldstromen voortgebracht. Dat heeft de groei van de vier landen versneld, maar ook, zoals in Rusland in 2007, tot gevaarlijke zeepbellen geleid. Met een werkloosheidscijfer van 25 procent en een van de grootste kloven ter wereld tussen rijk en arm, zou Zuid-Afrika enorm profiteren van een soortgelijke golf buitenlandse beleggingen om zijn inwoners aan werk te helpen en hun welvaart te verbeteren.

De economie van Zuid-Afrika is te klein om op comfortabele wijze tussen die van de veel grotere BRIC-landen te passen. Het land heeft ook niet de beschikking over enorme voorraden bodemschatten, zoals Rusland of Brazilië. Wel is zijn alfabetiseringspercentage met 86 procent veel hoger dan de 61 procent van India, en het ligt vrij dicht bij de 92 procent van China.

Kwalitatief lijkt het BRIC-lidmaatschap derhalve plausibel. Maar aan de andere kant liggen de groeiprojecties voor Zuid-Afrika beduidend lager dan de projecties voor de BRIC-landen – het Britse zakenblad The Economist raamt voor Zuid-Afrika een groei van 2,8 procent in 2010 en van 3,7 procent in 2011.

Om de beleggingen en de groei te stimuleren, moet Zuma het investeringsklimaat van Zuid-Afrika verbeteren. Als 55e land op de corruptieranglijst van Transparency International en 72e op de ranglijst voor economische vrijheid van de Heritage Foundation, verslaat Zuid-Afrika alle vier de BRIC-landen in beide opzichten, dus potentieel is er zeker. Maar Zuma kan niet zomaar China’s veel te logge staatsapparaat kopiëren of het Russische gebrek aan respect voor eigendomsrechten.

De pogingen van Zuma om nauwere betrekkingen met China aan te knopen zullen behulpzaam zijn, gezien het feit dat China heel veel geld heeft, naast een enorme dorst naar natuurlijke hulpbronnen. Maar om de armoede terug te dringen, moet Zuid-Afrika ook in de industrie- en dienstensector investeren. Dat duidt op een behoefte aan westerse particuliere beleggers – en Zuma zou zijn beleid daar ook op moeten afstemmen.

Martin Hutchinson

Vertaling Menno Grootveldvoor meer commentaar uit Londen: www.breakingviews.com