Rem Koolhaas

Wie is de man van deze week?

Ongetwijfeld Rem Koolhaas, 65 jaar, Nederlands beroemdste architect. Hij krijgt dit weekeinde op de architectuurbiënnale van Venetië de Gouden Leeuw uitgereikt voor zijn werk.

Mooie opsteker voor hem.

Zeker, en die kan hij goed gebruiken. Een paar dagen geleden werd bekend dat de ‘M’, een 93 meter hoog M-vormig gebouw van zijn bureau OMA dat bij het Centraal Station in Den Haag zou komen, toch niet doorgaat.

Hoezo ‘toch niet’?

Nou, kort na de kredietcrisis trok de bouwer zich terug uit het project. Maar de gemeente Den Haag wilde het ‘iconische’ gebouw zo graag, dat zij de bouwer over de streep haalde door zich garant te stellen voor de huur van kantoorruimte. Nu is de M definitief van de baan, omdat projectontwikkelaar Eurocommerce weer nieuwe voorwaarden stelde.

Een iconisch gebouw, zeg je. Ik dacht dat Koolhaas juist tegen spektakelarchitectuur was...

Ach, dat leek maar zo. Een paar jaar geleden ontwierp zijn bureau voor Dubai een zogenaamd ‘anti-iconisch’ gebouw in de vorm van een simpele, grote doos. Koolhaas kondigde toen het einde van het tijdperk van de iconische architectuur aan. Hij vond het onbegrijpelijk dat men besloot zijn ontwerp niet uit te voeren.

En ondertussen werkten honderden bouwvakkers in China hard voort aan zijn gebouw voor de Chinese staatstelevisie. En dat is een supericoon.

Doet hij dat wel vaker: het ene zeggen en het andere doen?

Mmm, misschien wel, ja. Ongrijpbaarheid is in elk geval zijn handelsmerk. Zo is hij niet alleen architect, maar ook journalist én een soort socioloog. Sinds het begin van zijn loopbaan is hij betrokken bij een stroom buitengewoon dikke boeken, die maar voor een klein deel over architectuur in strikte zin gaan. Shopping, de chaotische stad Lagos, de opkomst van China en Golfstaten als Dubai – hij heeft er allemaal zijn licht over laten schijnen. Zo werd Koolhaas als het ware wat veel architecten diep in hun hart willen zijn: vormgever van de wereld.

En daarvoor krijgt hij nu zeker de Gouden Leeuw.

Inderdaad. ‘Zijn invloed op de wereld reikt verder dan de architectuur’, zei de Japanse architect Kazuyo Sejima, directeur van de architectuurbiënnale, als toelichting op de toekenning van de prijs.