Opstelten: formatie tot na Prinsjesdag

Informateur Opstelten had zich ten doel gesteld nu klaar te zijn. Maar hij heeft meer tijd nodig. Het aanstaande kabinet begint meteen met een inhaalrace.

Na drie weken goed volgehouden radiostilte en veel onbevestigde geruchten was er eindelijk hard nieuws van de formatietafel: het duurt langer dan informateur Ivo Opstelten (VVD) drie weken geleden had verwacht. Nederland moet nog een paar weken wachten, zei hij gisteren. Hij verwacht dat een kabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV pas na Prinsjesdag kan aantreden.

Het duurt „maximaal twee weken” voor een regeerakkoord en gedoogakkoord helemaal zijn afgerond, inclusief de doorrekeningen door het Centraal Planbureau en het opstellen van de teksten. Daarna moeten de fracties akkoord gaan en het partijcongres van het schiftende CDA, maar dat laatste zei Opstelten er niet bij. Dan volgt de zoektocht naar bewindslieden en het Kamerdebat over de regeringsverklaring.

Ondanks alle goede voornemens van VVD-leider Rutte en zijn onderhandelingspartners Verhagen (CDA) en Wilders (PVV) zit het nieuwe kabinet er dus niet op tijd om de begroting 2011 te maken. Dat terwijl de drie de ambitie hebben om binnen vier jaar tijd de omvang van de Rijksbegroting met 18 miljard terug te dringen. Als ze eruit komen, beginnen ze dus direct aan een inhaalrace.

De stellige berichten in diverse media over een op handen zijnd regeerakkoord, bleken iets te optimistisch. Ondanks zijn weigering garanties voor een goede afloop te geven, straalde Opstelten een groot vertrouwen uit. „Er is onvermoeid de ferme wil om er iets van te maken.” De reden dat het meer tijd kost dan verwacht is volgens hem eenvoudig: „Het zijn zware beslissingen die de onderhandelaars en hun fracties moeten nemen. Goed overleg met de fracties kost tijd. Dat moet niet slordig en gehaast gebeuren.”

Dat de Senaat zich gisteren in de formatie mengde, leek Opstelten niet te deren. Alle fracties daar behalve de VVD en het CDA, waarschuwen de informateur dat de onderhandelaars geen vanzelfsprekende steun voor het nieuwe kabinet hoeven te verwachten. VVD en CDA hebben geen meerderheid in de Senaat. Was Opstelten van plan contact te zoeken met de Eerste Kamer? „Alles op zijn tijd. Het politieke primaat ligt bij de Tweede Kamer.”

Ook het toenemende rumoer in het CDA deed hij met een half woord af. Dat was „een CDA-zaak”, zei hij. Maar dan wel een zaak die alle ferme wil aan zijn formatietafel kan doorkruisen. Langer formeren betekent langer onrust bij de christen-democraten.

Formatie: pagina 3