nrc.nl/eurocrisis

Het nieuwe Wirtschaftswunder

Duitse ondernemers hebben er weer helemaal zin in. De barometer van hun vertrouwen, de IFO-index, is deze maand opnieuw gestegen na een enorme sprong in juli. De wereld mag somberen over een instortende huizenmarkt en de afwezigheid van banengroei in de VS en vrezen voor de dubbele dip in de wereldeconomie, het Duitse bedrijfsleven houdt zijn optimisme. Over de afgelopen maanden zijn ze zelfs duidelijk positiever, hun verwachtingen voor de komende tijd zijn een pietsje minder positief. Het optimisme komt vooral van de exportindustrie. Zij zijn de motor achter de goede groeicijfers die de Duitse economie tot dusver laat zien. Bedrijven als BMW lieten verrassend hoge halfjaarcijfers zien.

De surpluslanden van de wereldeconomie doen het dus goed en hun exportsector denkt dat voort te kunnen zetten. Zodat hun handelsoverschot alleen maar zal toenemen. De tekortlanden zien hun cijfers echter wegglijden, de VS voorop. Maar ook Ierland raakte gisteren direct in paniek toen zijn staatsobligaties van kredietbeoordelaar Standard & Poor’s een lagere waardering kregen. De spreads tussen de staatsobligaties van Duitsland en de probleemlanden, naast Ierland ook weer Griekenland, liepen gelijk op. Behalve de cijfers variëren de sentimenten hevig in een wereld die tussen hoop en vrees leeft.

De sterkere groei dan in andere landen is een bewijs dat het Duitse beleid het juiste is. Al voor de crisis, toen met name de arbeidsmarkt sterk geherstructureerd werd. En nu door niet in de val te trappen om eindeloos te stimuleren en daarmee de schuld uit de hand te laten lopen. „Duitsland is een land dat begrijpt dat de wereld ingrijpend veranderd is”, zegt bijvoorbeeld de in de financiële wereld invloedrijke Mohammed El-Erian, topman van ’s werelds grootste obligatiebelegger Pimco, in een interview dat volgende week in NRC Handelsblad gepubliceerd zal worden.

De wensen van Duitsland zullen vaker niet gelijk zijn aan die van andere eurolanden. IFO-econoom Kai Carstensen stelde deze week in het Financieele Dagblad dat het goed voor Duitsland zou zijn als de ECB de rente verhoogt. Zijn redenering is dat de huidige lage rente leidt tot ondoordachte investeringen, inflatie en krapte op de arbeidsmarkt. En dat kan tot verhoging van de lonen en prijzen leiden. Overigens zullen de tekortlanden in Europa daar blij mee zijn. Als zij zelf erin slagen om de lonen te verlagen, een recept dat ze alom wordt aangeraden, kunnen ze de concurrentie met de Duitsers beter aan. En met Nederland, waar de werkloosheid relatief toch al laag is. Dan moeten dus ook hier de lonen omhoog. En de vraag is wat dat met het vertrouwen van de producenten doet. (DvL)

Goed nieuws uit het bedrijfsleven

De zomer loopt op zijn eind en dus hebben beursgenoteerde bedrijven hun halfjaarcijfers gepresenteerd. De omzetten en winsten trokken bij de meeste bedrijven aan. Maar wat zeggen de verbeterde resultaten over de stand van de economie?

Arbeidsmarkt: De cijfers van uitzendbureau Randstad laten zien dat de economie vooral aantrekt in landen die zwaar zijn gestimuleerd of die meer gericht zijn op industrie dan dienstverlening. In meer dienstverlenende landen, zoals Nederland en het Verenigd Koninkrijk, was er geen sprake van herstel, aldus de uitzender.

Woningmarkt: De Nederlandse woningmarkt ligt nog steeds op zijn gat. Dat kan geconcludeerd worden uit de cijfers van BAM. BAM schrijft: ‘De woningmarkt in Nederland lijkt zich op een laag niveau te hebben gestabiliseerd. De aanhoudende onzekerheid bij consumenten staat verder herstel van de markt vooralsnog in de weg.’

Industrie: Bij AkzoNobel speelde Azië een belangrijke rol in het herstel van de resultaten. Neem de divisie die decoratieve verf maakt. Vergeleken met het tweede kwartaal van vorig jaar steeg de omzet met 8 procent (van 2,28 miljard euro naar 2,46 miljard). De Europese markt blijft de belangrijkste markt (met een omzetstijging van 1,29 naar 1,3 miljard), maar in Azië boekte de divisie de grootste groei (34 procent – van 282 miljoen euro naar 379). Hetzelfde patroon gaat op voor de divisie die verf maakt voor de auto-industrie.

Voeding/Levensmiddelen: Unilever had ook veel te danken aan opkomende markten. In Noord- en Zuid-Amerika steeg de omzet met 3,8 procent naar 7,1 miljard euro. In Europa was er een omzetdaling van 1,1 procent, om uit te komen op 6 miljard euro. In Azië en Afrika bedroeg de omzet het vorige half jaar 8,6 miljard euro, een stijging van 7,9 procent.

Nu de effecten van de stimuleringsmaatregelen van overheden grotendeels zijn uitgewerkt is het de vraag of het wereldwijde economisch herstel doorzet. Gisteren is in de VS de groeiprognose naar beneden bijgesteld. In plaats 2,4 procent zal de economie dit jaar met 1,6 procent groeien. Dat is een veeg teken. Ook moet het nog blijken of Nederlandse bedrijven kunnen blijven profiteren van de vraag uit opkomende economieën. De Chinese autofabrikant Geely maakte deze week bekend dat het verwacht dat de groei van autoverkopen in China (het afgelopen jaar een van de lucratiefste markten) stagneert. (MG)

Met bijdragen van Melle Garschagen en Daan van Lent

Discussieer over deze onderwerpen op nrc.nl/eurocrisis