Regel 24.2 bij cricket: gooien mag niet. Punt

Uit onderzoek blijkt dat cricketer Mark Jonkman met gebogen arm bowlt.

Als hij met Nederland naar het WK wil, zal hij zijn techniek moeten aanpassen.

Hij geldt als één van de grootste beloften in het Nederlandse cricket – zelfs een aantal Engelse profclubs hield hem in de gaten. Maar ineens keek Mark Jonkman (24) vanaf de kant toe, toen het Nederlands elftal vorige week tegen Ierland speelde. En plotseling stond zijn deelname aan het wereldkampioenschap van 2011 op het spel – mogelijk zelfs zijn cricketcarrière.

De talentvolle fastbowler van HCC uit Den Haag had kort voor het duel in Dublin een brief ontvangen van wereldcricketfederatie ICC, waarin stond dat hij voorlopig is geschorst voor alle internationale wedstrijden. De reden: uit videoanalyses is gebleken dat Jonkman bij het bowlen zijn arm buigt – en ‘gooien’ is in strijd met de Laws of Cricket.

Jonkman, die in 2006 debuteerde voor Nederland, reageert kalm op de schorsing. „Het is heel vervelend, maar ik zie het niet als het einde van de wereld. Ik denk dat ik hier sterker uitkom. Ik ga hard werken om mijn bowlingactie aan te passen. En dan hoop ik het WK te halen.”

Het drama begon tijdens de vorige interland tegen Ierland, op 9 juli in Amstelveen. Bij de twee umpires die die dag de leiding hadden, de Sri-Lankees Kumar Dharmasena en de Nepalees Buddhi Pradhan, rees twijfel of Jonkmans arm wel gestrekt was op de momenten dat hij de bal losliet. Omdat dat met het blote oog nauwelijks valt te zien lieten ze hem doorbowlen, maar na het duel rapporteerden zij de beweging als ‘verdacht’ bij de ICC, in Dubai.

De ICC gelastte daarop een onafhankelijk onderzoek van de bowlingactie, die balsnelheden van zo’n 130 kilometer per uur oplevert. Dat onderzoek wordt standaard uitgevoerd door de School of Sport Science, Excercise and Health, van de University of Western Australia in Perth. „Ik ben 30 juli naar Perth gegaan”, vertelt Jonkman, wiens reiskosten werden betaald door de ICC. „Daar moest ik twee uur lang een aantal tests ondergaan, waarbij opnamen zijn gemaakt door onder meer een highspeed-camera’s.” Binnen een etmaal verliet Jonkman het Australische continent weer. „Ik dacht dat ik het wel zou halen”, zegt hij. „Maar dat viel dus tegen.”

Twee weken later kwam de uitslag van de Australische biomechanica-expert die het onderzoek had uitgevoerd, prof. Bruce Elliott. Diens metingen toonden aan dat Jonkmans bowlingactie onreglementair is. „Alle ballen die zijn bestudeerd tijdens het testen van Jonkman overstegen de ICC-drempel van 15 graden”, noteerde Elliott. De afwijking van de kromming van de arm varieerde volgens de onderzoeken van 31,4 tot 38,8 graden, meer dan het dubbele van de toegestane grenswaarde. Chucking, in cricketjargon, gooien.

Jonkman gaat de komende maanden met een speciale bowlingcoach zijn actie aanpassen. Hij hoopt de cricketautoriteiten in december een legitieme actie te kunnen tonen. Vol vertrouwen: „Ik ga nu volle bak trainen. Als dat goed gaat kan ik het WK halen. Dat is het idee, maar of het zo loopt weet je nooit. Ik heb veel zin om te trainen. Ik kan wel treurig gaan doen, maar dat schiet niet op.”

De Hagenaar is zich ervan bewust dat de belangstelling van de Engelse profclubs voor zijn diensten op een laag pitje zal komen te staan. „Ik weet van die interesse uit Engeland. Ik weet dat Sussex een paar keer is komen kijken. Dat is nu even van de baan. Heel jammer. Maar als ik straks weer ga spelen zie ik geen reden waarom ik niet alsnog zoiets kan doen.”

De schorsing van Jonkman komt in meer opzichten op een slecht moment. De bowler is volgens de bondscoach van Nederland, de Australiër Peter Drinnen, „ongelooflijk belangrijk” voor de nationale ploeg, die al jaren probeert aansluiting te krijgen bij de wereldtop. Op 22 februari speelt Nederland in de Indiase stad Nagpur zijn eerste WK-duel, tegen Engeland. De vraag is of Jonkman dan van de partij is. Drinnen: „Dit is een grote uitdaging voor Jonkman, net zoals een topsporter die moet herstellen van een blessure.”

Jonkman is niet de eerste bowler die botst met de reglementen, wel de eerste Nederlander. In 1897 werd de Australiër Ernie Jones als eerste in een testmatch bestraft wegens chucking. Recenter is de zaak rond de Sri-Lankese slowbowler Muttiah Muralitharan. Hij is met liefst 800 testmatchwickets de succesvolste bowler ooit. Maar in de jaren negentig werd zijn arm talloze malen onderzocht door een leger specialisten op het gebied bewegingsleer. Uiteindelijk werd Muralitharans bowlingactie geaccepteerd, mede omdat hij zijn arm wegens een afwijking niet volledig kón strekken.