De VPRO verbant zijn eigen themakanalen

De VPRO heeft een nieuw, strak logo en de VPRO Gids is veranderd. Het omslag is steviger geworden, het formaat smaller. En het ‘spoorboekje’ met de programmagegevens is anders ingedeeld.

Dat laatste lijkt een kleinigheid, maar ik was gechoqueerd, toen ik het nummer van komende week open sloeg. Dagelijks kruis ik mijn route aan door het televisieaanbod in de VPRO Gids, omdat die op twee naast elkaar liggende pagina’s vermeldt wat de prioriteit heeft: onze drie publieke zenders, twee uit Vlaanderen en twee van de BBC, plus de drie zinnigste digitale themakanalen: Geschiedenis 24, Holland Doc 24 en Cultura 24. Als je omslaat vind je wat verder nog van belang zou kunnen zijn, zoals de zenders van RTL en SBS, de Duitse zenders en Arte.

Ik realiseer me dat ik met deze voorkeur tot een minderheid behoor, maar daarom gebruik ik juist de gids van de VPRO.

In de nieuwe opmaak voegt de voormalige omroep van de culturele elite zich, in afwachting van een fusie met BNN en VARA, alvast naar de smaak van een breder publiek. Links staan Nederland 1, 2 en 3, rechts de andere „Nederlandse zenders”, dus de zeven grote commerciële kanalen plus Comedy Central en, nog één week naar ik aanneem, de al gestopte zender Het Gesprek. Voor BBC en Canvas moet de gebruiker omslaan. De digitale themakanalen zijn helemaal uit het spoorboekje verbannen, naar een plek achterin die uitsluitend een weekselectie vermeldt uit de drie genoemde kanalen plus Humor TV. Een rubriek Kijken kan zo verwijst verder naar de mogelijkheid om digitale programmaoverzichten te raadplegen op internet of settop box.

Binnenkort hebben we helemaal geen VPRO Gids meer nodig, zo lijkt de autodestructieve boodschap te luiden. De moderne tijd, meneer, maar probeer maar eens vijf tegelijk uitgezonden programma’s rond middernacht, als er het meest te beleven valt, in een digitale gids in te plannen.

Ik wind me ook zo op over deze verwording, omdat het een dolk in de rug is van de VPRO-medewerkers die met beperkte middelen en weinig kijkers Holland Doc 24 en Geschiedenis 24 bestieren.

Wat heb ik deze week genoten van Geschiedenisgasten, van de terugblik van Hans Goedkoop op de verdwenen werelden van zijn grootouders, van het betoog van Jolande Withuis over de invloed van de Koude Oorlog op het herdenken van de Tweede Wereldoorlog. Ik vrees dat ik nu de kans loop over het hoofd te zien wat daar verder nog voor moois te zien zal zijn, want uit het oog is uit het hart. Wat in de programmering van de VPRO voorzichtig duidelijk wordt, blijkt nu dramatisch uit de keuzes van de gids: de angst om elitair te lijken.