De liefde voor het volmaakte racecircuit

De tweede reeks ‘Toneel op 2’ opent met Ultimo; literair verteltheater van Ariane Schluter en Porgy Franssen.

,,Hij zou de wereld weer in elkaar zetten, telkens als wij hem kapot hadden gemaakt,’’ zegt de Russische prinses Elizaveta over haar verre geliefde Ultimo. Tussen een blankhouten maquette van een enorme racebaan vertellen Porgy Franssen en Ariane Schluter over twee geliefden die elkaar naderen, maar nooit zullen vinden.

De NPS begint vanavond de tweede reeks van Toneel op 2 met Ultimo van Orkater en het Nationale Toneel. Later volgen nog vijf hoogtepunten uit het vorige seizoen: Gif, over de ouders van een gestorven kind; Heren van de thee van Hella Haasse; La voix humain met Halina Reijn; Opening Night; over een diva die ouder wordt; en Shakespeares Koning Lear.

Ultimo is Porgy Franssens derde bewerking van een roman van Alessandro Baricco, over een dromer die buiten de wereld staat. In het pionierstijdperk van de automobiel droomt Ultimo van een volmaakt circuit vol haarspeldbochten en chicanes. De schoonheid van de orde dient als tegengif voor de chaotische werkelijkheid.

Schluter en Franssen vertellen het verhaal in de derde persoon. Iedere zin in de directe rede wordt afgesloten met „zei hij”, of varianten daarop. Meer dan in het theater kun je bij de tv-registratie accepteren dat je naar die twee vertellende hoofden zit te kijken. De vertelwijze schept afstand, maar die wordt weer overbrugd doordat Franssen en Schluter zulke grote acteurs zijn naar wie je graag luistert. En met de camera er bovenop kun je beter dan in het theater bij deze vertellers van de lichte touche op schoot kruipen en worden aangestoken door hun geestdrift voor het verhaal van Ultimo en Elizaveta dat langs even volmaakt elegante lijnen glijdt als Ultimo’s gedroomde wegenweb.

Ultimo, Ned.2, 23.15u. ****