CDA-gelederen

Naarmate de onderhandelingen voor de vorming van het meest rechtse kabinet uit de Nederlandse geschiedenis langer duren, neemt de nervositeit toe binnen de gelederen van het CDA. Ze bestoken elkaar met petities, partijprominenten spreken zich openlijk uit tegen samenwerking met de PVV en Ruud Lubbers roept op tot een time-out in de onderhandelingen. De onrust is verklaarbaar. Je kunt wel met z’n allen afspreken dat je de resultaten van de besprekingen met Wilders afwacht, maar zolang er geen resultaten zijn, blijft de vraag of het wel een goed idee is om al zo lang met Wilders in gesprek te zijn. Verhagen kan de onrust in zijn eigen partij gebruiken als wapen tijdens de onderhandelingen. Maar hij dreigt de veerkracht en plooibaarheid van zijn eigen partij te onderschatten.

Partijvoorzitter Bleker probeerde eergisteren de gemoederen te sussen. Hij verklaarde plechtig dat het nieuwe kabinet een kabinet moet zijn dat „samenbindend” optreedt en „niet de samenleving uiteen speelt”. Wilders, die overigens al vrij snel de smaak van de achterkamertjespolitiek te pakken heeft, reageerde met karakteristieke helderheid: „Kan die CDA-voorzitter Bleker niet even op vakantie gaan of zo? Wat een enorme zeurpiet.” Dus in de ogen van Wilders is iemand die zegt garant te staan voor cohesie van de maatschappij een zeurpiet. Volgens hem kun je daar ook heel anders over denken. Lekker groepen tegen elkaar opzetten. Haat en nijd zaaien. Misschien zelfs een heuse burgeroorlog. Dat harmoniemodel van een vreedzame samenleving is maar gezeur van een partijbobo die hard aan vakantie toe is.

En Emile Roemer van de SP presenteerde eergisteren zijn Aftrap voor een centrum-linkse coalitie een document waarin hij pleit voor onderhandelingen voor de vorming van een regulier meerderheidskabinet van PvdA, CDA, SP en GroenLinks. Het is een intelligent stuk, dat uiteraard vooral gericht is op de CDA-leden . Roemer heeft hun die zich ongemakkelijk voelen zijn bij de besprekingen met Wilders een alternatief in handen gedrukt. Maar ook dit kan Verhagen weer gebruiken als wapen tijdens de onderhandelingen – dat is de keerzijde.

Ilja Leonard Pfeijffer