Balinese gamelan in nieuwe gedaante

Het Tropentheater opent het seizoen met een tiendaags Gamelanfestival (2 t/m 11 september). De nadruk ligt op nieuwe vormen in eeuwenoude tradities uit Java en Bali. Het programma omvat een opera en stukken die geïnspireerd zijn op het werk van minimal music-componist Steve Reich, die elementen van Balinese gamelanmuziek gebruikte. Opera Java, gebaseerd op het hindoeïstische epos Ramayana, is een bewerking door regisseur Garin Nugroho van een van zijn films.

Begin november treedt de Oezbeekse zangeres Monajat Yultchieva op met de Iraanse vrouwengroep Rozaneh in dubbelconcerten in het Tropentheater en het Utrechtse wereldmuziekpodium Rasa. Ze specialiseren zich in soefi-liederen: contemplatieve muziek op teksten van mystieke dichters als Jalal ad-Din Rumi. De groep reikt naar uitbundige hoogten, de Oezbeekse is het toonbeeld van diepe gezongen overpeinzingen.

De Chinees-Mongoolse band Hanggai, die onlangs nog furore maakte op het festival Amsterdam Roots Open Air, brengt zijn tweede cd He Who Travels Far uit. Producers Ken Stringfellow (The Posies en REM) en JB Meijers hebben de rockelementen in het groepsgeluid meer naar de voorgrond gehaald. Het repertoire blijft onmiskenbaar Mongools, met boventoonzang en gruizige keelgeluiden. Ze treden op in oktober en november, waaronder tijdens het Contrabanda! Festival in Paradiso op 14 november.

Rasa, dat nu zijn 40-jarig bestaan viert, programmeert met zijn gebruikelijke brede spectrum aan musici en stijlen een negen dagen durend festival van 2 t/m 10 oktober. Daarin een avond rond de Arabische luit, met optredens van de Palestijnse zangeres Kamilya Jubran, die haar spel combineert met elektronische soundscapes en trip-hop, en DuOud dat bestaat uit luitspeler Mehdi Haddab en visionair geluidstechnicus annex snarenspeler Smadj. Daarnaast een literaire avond met Arthur Japin, virtuoos geornamenteerde zang uit Iran door Ali Reza Ghorbani, en een party vol wereldgrooves.

In de groep AfroCubism komen prominente musici uit Cuba en uit Mali samen. Zanger-gitarist Eliades Ochoa, indertijd betrokken bij de Buena Vista Social Club, en zijn groep Patria spelen samen met ngoni-speler Bassekou Kouyaté en kora-speler Toumani Diabaté. Deze supergroep, die op North Sea Jazz optrad, wil de onderlinge muzikale verwantschappen hoorbaar maken. Dit najaar verschijnt de debuut-cd en in november is er een tournee.