'Goede cijfers niet overschatten'

Na een moeilijk voorjaar, met eurocrisis en ziekte, ziet de Duitse minister Schäuble de situatie nu positiever in. „Maar we moeten voorzichtig zijn.”

De zorgen van de Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schäuble, zijn zeker nog niet voorbij, maar hij kan iets opgeluchter adem halen dan twee maanden geleden. „We komen uit het dal. De Duitse economie is op de goede weg”, zegt de bewindsman in een gesprek met buitenlandse correspondenten op zijn departement in Berlijn.

De 67-jarige Schäuble ziet er goed uit – heel wat beter in ieder geval dan in het voorjaar. Uitgerekend op het hoogtepunt van de crisis rond de Griekse overheidsschulden en de euro moest hij zich enkele malen afmelden. Schäuble is sinds een aanslag op zijn leven, tijdens een verkiezingsbijeenkomst in 1990, verlamd aan zijn benen. Hij zit sindsdien in een rolstoel.

Afgelopen voorjaar moest hij geopereerd worden aan zijn zitvlak. De wond heelde slecht; de bewindsman wilde te snel weer aan het werk en kreeg de rekening daarvan gepresenteerd in de vorm van een afweerreactie van zijn lichaam. Toen hij begin mei in Brussel aanwezig was voor een financiële topontmoeting met zijn collega’s van de Europese Unie, moest hij in allerijl in een ziekenhuis worden opgenomen. In Berlijn werd al over zijn aftreden gespeculeerd. Maar zover is het niet gekomen.

Hoe gaat het nu met uw gezondheid?

„Naar omstandigheden goed. De problemen duurden langer dan ik had gehoopt, maar zijn nu onder controle. Voordeel is dat ik het Belgische zorgsysteem heb leren kennen. Ik heb daar grote bewondering voor en ben in Brussel uitstekend behandeld.”

De Duitse export stijgt, de economie groeit weer. Hoe beoordeelt u de huidige conjunctuur van Duitsland?

„De cijfers zijn verheugend, maar we moeten ze niet overschatten. De groei van de laatste maanden moet je zien tegen de achtergrond van een zeer ernstige crisis. En we zijn met die paar procent huidige groei nog lang niet op het niveau van voor de krediet- en eurocrisis. Verheugend is dat de arbeidsmarkt in Duitsland zich goed ontwikkelt; veel beter dan verwacht. En dat niet alleen de export maar ook de import stijgt. Het laatste kwartaal heeft Duitsland meer ingevoerd dan in de jaren daarvoor gebruikelijk was. Het laat in ieder geval zien dat de maatregelen van de Duitse regering niet fout zijn geweest.”

Wat vindt u van de huidige koers van de euro, na de turbulenties in het voorjaar?

„Het gaat de goede kant uit met de euro. De koersontwikkeling is gematigd en niet meer zo dramatisch als enkele maanden geleden. Maar we moeten voorzichtig zijn. Door de zomervakantie kun je de huidige ontwikkeling niet meteen positief duiden.”

Wat zijn de lessen van de crisis met Griekenland en de euro?

„De eerste les is dat we onze schulden moeten wegwerken. De tweede is dat we betere regels nodig hebben voor de financiële markten. Ook hebben we in Europa wettelijke instrumenten nodig ter beheersing van crises zoals we die dit jaar hebben doorgemaakt. Aan die zaken wordt hard gewerkt. We hebben al meer tot stand gebracht dan ik in maart voor mogelijk had gehouden. Maar we zijn er nog niet. We zullen voor de eurozone nieuwe oplossingen voor de problemen moeten bedenken. En nieuw denken in de EU heeft tijd nodig en vereist grondig debat.”

Is het tegelijk wegwerken van schulden en het aanjagen en in stand houden van economische groei niet in tegenspraak met elkaar?

„Dat lijkt inderdaad een paradox – en gedeeltelijk is het dat ook. Maar Duitsland heeft zich er nu eenmaal wettelijk op vastgelegd dat we vanaf 2016 geen groter structureel tekort mogen hebben dan 0,35 procent van het bruto binnenlands product, ofwel negen tot tien miljard euro per jaar. Daar zullen we ons aan moeten houden. Voor dit jaar houd ik rekening met nieuwe schulden ter waarde van ongeveer 65 miljard euro. Dat is heel veel, maar altijd nog vijftien miljard euro minder dan we in het voorjaar vreesden.”

Het kabinet-Merkel besloot gisteren dat er als les van Lehman Brothers en de kredietcrisis een speciale bankenafdracht komt en een aangepaste faillissementsprocedure voor grote banken. Wat is het nut daarvan?

„We willen hiermee voorkomen dat de banken zich in geval van een dreigend bankroet tot ons wenden. Wij moeten ze dan redden en de belastingbetaler betaalt de rekening. Met de bankenafdracht worden de banken gedwongen voorzorgsmaatregelen te nemen voor als het economisch slecht met ze gaat. Zodat ze in het uiterste geval hun eigen problemen kunnen oplossen.”

Wie is de ideale kandidaat voor de aanstaande opvolging van Jean-Claude Trichet, nu nog president van de Europese Centrale Bank?

„Ik ben het in ieder geval niet”, lacht Schäuble. Dan ernstig: „Het is geen antwoord dat bevredigt, maar we zijn op zoek naar degene die het beste in staat is de stabiliteit van de euro te waarborgen en die de onafhankelijkheid van de ECB met hand en tand verdedigt.”