Gebronsd door op de oude weg

Zo. De tent hangt te drogen, de koffers liggen weer in de kruipruimte. Hawaïshirt, bermuda en zonnebrand hebben plaats gemaakt voor pak, das en aftershave, de stapel roddelbladen is ingeruild voor de Bloomberg-schermen. De financiële markten zijn terug van hun zomerstop, en dat is te merken.

De Europese schuldencrisis is met de terugkeer van de handelaren ook weer terug van weg geweest. Waar voor de zomer de rust enigszins teruggekeerd leek op de markt voor Europese staatsobligaties, loopt de spanning nu al enkele dagen weer op. De heilzame werking van het reddingsplan voor aanvankelijk alleen Griekenland (130 miljard euro voor de komende drie jaar) en later voor andere probleemlanden (750 miljard euro) is uitgewerkt. In de praktijk tappen de Grieken nog vrolijk uit het vaatje met steun, deze maand nog voor 20 miljard, maar het vertrouwenseffect is weg.

Gisteren kwam daar een nieuwe tegenvaller bij voor de euro. Ierland, een van de vijf erkende probleemlanden, kreeg een afwaardering van Standard & Poor’s te verwerken, van AA naar AA-. Het land kreeg een waarschuwing over de houdbaarheid van de staatsschuld. Die loopt volgens S&P op tot 137 procent van het bruto binnenlands product, terwijl de Ierse overheid rekent met maximaal 97 procent. Daarbij heeft het Ierse bankwezen volgende maand 30 miljard nodig om de door de overheid gegarandeerde schulden te herfinancieren. Als dat mede door de downgrade niet op de internationale kapitaalmarkt opgehaald kan worden, moeten de banken wellicht aankloppen bij de Europese Centrale Bank. Dat is slecht voor de toch al geschonden reputatie van Ierland en drijft de rentes nog meer op.

Mede door de afwaardering van de Ierse schuld komt het schisma binnen Europa weer volop aan het licht. De zogenoemde spread tussen Ierse staatsobligaties en Duitse bunds liep op tot 344 basispunten, waarmee het vorige ‘hoogtepunt’ van mei (het dieptepunt van de eurocrisis tot nu toe) dit jaar werd verpulverd.

Tegelijkertijd dalen de rentes op de veilige staatsobligaties in Nederland en Duitsland gestaag door naar historische dieptepunten. Vorige maand stond de rente op het laagste niveau sinds halverwege de zestiende eeuw. Rabo’s financieel topman Bert Bruggink grapte gisteren bij de presentatie van de halfjaarcijfers van zijn bank „dat we inmiddels wel op het niveau van 1320 terecht zullen zijn gekomen”.

De zomer van 2010 was de eerste rustige zomer sinds het uitbreken van de crisis in 2007. Maar de mondiale economische vakantiestemming was bedrieglijk. De zomer zit erop, de herfst komt, niet alleen metreologisch.

Egbert Kalse