Boem...Au!

Laat míj maar even. Menig ouder zegt het. Hun kroost schaamte besparend of de schrik om tekort te schieten, lossen ze elk probleem voor hen op. Dat spreekt vanzelf.

Ze dreigen zo hyperouders te worden. Ouders die geen zee te hoog gaat, ook wel helikopterouders genoemd, of bakfietsouders. In de VS kopen ze kniebeschermertjes voor hun kruipende dreumesen en maken ze het ook met hun oudere kinderen zo bont dat universiteiten ze van de campus weren.

Echt iets voor Amerikanen? Dat staat te bezien. In Nederland worden ouders tegenwoordig al niet meer te woord gestaan op een informatienummer voor universiteiten.

Voorheen was de ideale opvoeding er vooral op gericht om een nuttig lid van de maatschappij af te leveren. Dat was kil en het veranderde gelukkig. Maar nu moet die maatschappij zichzelf maar redden, want ouders hebben slechts één doel: hun kind gelukkig te laten zijn. Mislukt dat, dan doen die ouders het verkeerd. Ze spelen daarom op zeker. Vallen en opstaan is niet meer iets waar je groot van wordt. Schooltoetsen worden gezamenlijk voorbereid. De verkoop van antislipsokken en andere vormen van kinderbeveiliging stijgt.

De neiging tot overbescherming wordt versterkt door het elektronisch kinddossier dat voor elke boreling tot het 19de jaar wordt bijgehouden. Er zijn adviesfolders in de wachtkamers van huisartsen en opvoedprogramma’s op tv. Het aanbod van opvoedbegeleiding groeit.

Als dat dient om misstanden te voorkomen of te verhelpen, is niemand er op tegen. Maar onverdachte ouders die hun kind al het goede gunnen, beseffen ook dat ze in de gaten worden gehouden. Gebeurt hun kind iets onaangenaams dan kunnen ze daarop afgerekend worden.

Uit een representatief onderzoek van het maandblad J/M voor Ouders blijkt dat bijna de helft van de Nederlandse ouders bezig is overbezorgd te worden. Een derde vreest zelfs al tekort te schieten. Overbezorgheid en faalangst verleiden ouders tot vergaande dienstbaarheid. Tegelijkertijd streven ze naar volledige controle. Buiten zijn verkeer, ziektes en kinderlokkers. Binnen zijn kinderen tere prooitjes voor huiselijke ongelukken en voor griezels op chatsites. Intussen moet er gewerkt worden aan maatschappelijk en ook sociaal succes. En het kind? Dat wordt liefderijk geplet.

Die ontwikkeling moet gekeerd worden, bijvoorbeeld door de centra voor jeugd en gezin. Want dat wanhopig verantwoorde opvoeden is onnodig zwaar voor de ouders. Nog zwaarder is het voor hun kinderen. Voldoen die niet aan de gestelde idealen, dan zullen hun ouders dat zichzelf aanrekenen. Maar schuldgevoel heeft de neiging terug te kaatsen. In dat geval bedreigt het die kinderen.

Kinderen hoeven niet te worden gegijzeld in bezorgdheid. Tegenslag prikkelt ze. Annie M.G. Schmidt beschreef het in ‘Dikkertje Dap’. Die kwam hard te vallen, toen hij zoiets idioots had ondernomen als de giraf een klontje geven. ‘Boem! Au!...’ Gaf niks. Dikkertje Dap probeerde het gewoon opnieuw: ‘Morgen kom ik toch weer hier met de trap’.