China is ongerust over Amerikaans zeeslagspel

China voelt zich omsingeld door de VS en diens bondgenoten in de regio.

China wil meer macht op zee. De Amerikanen tonen daar hun spierballen.

Na fel protest van China hebben de Verenigde Staten besloten het vliegdekschip USS GeorgeWashington tijdelijk terug te trekken uit de Amerikaans-Koreaanse vloot die binnenkort begint met een nieuwe reeks marineoefeningen in de zeeën bij China.

„De Gele Zee is de voordeur van China. Hoe zouden de Verenigde Staten reageren als de Chinese vloot oefeningen zou organiseren in de Golf van Mexico? Het is heel verstandig dat er nu stappen worden gezet om de spanning te verminderen, want van dit soort zogeheten oorlogspelletjes kunnen onvoorspelbare ongelukken komen”, zegt oud-generaal Li Diguang van de Chinese Nationale Defensie Academie in Shanghai.

De oefeningen van de marines van de Verenigde Staten, Zuid-Korea en Vietnam hebben in China voor groeiende onrust gezorgd. De maanden durende ‘Operation Invincible Spirit’, waarbij tientallen fregatten en onderzeeërs zijn betrokken, is door de VS en Zuid-Korea georganiseerd als waarschuwing aan het adres van Noord-Korea.

Het regime van dat land wordt verantwoordelijk gehouden voor de ondergang van het Zuid-Koreaanse marineschip Cheonan. Maar het spierballenvertoon wordt in China en ook in Vietnam en Japan geplaatst in het kader van de zeggenschap over de wateren bij China, Japan en Zuid-Korea en vooral over de Zuid-Chinese Zee met grote olie- en gasvoorraden.

De Chinese admiraal Yang Li en de militaire staatspers zien in de exercities met tientallen fregatten zelfs een Amerikaanse poging „de veiligheid en de nationale belangen van China te ondermijnen”. Admiraal Yang Li, van wie deze uitspraken zijn, voegde daaraan toe dat de VS op termijn „een hoge prijs” zullen gaan betalen voor deze „nieuwe provocatie”.

Oud-generaal en militair docent Li Diguang vindt dat nogal overdreven: „We moeten niet doen alsof een Amerikaanse invasie aanstaande is. Laten we het hoofd koel houden” Daarmee wil hij niet gezegd hebben dat het maritieme krachtspel voor China geen betekenis heeft.

„Wij zien deze oefeningen van de Amerikanen als een bewijs dat de Verenigde Staten niet kunnen aanvaarden dat China in economisch opzicht expandeert en investeert in een marine die in staat is onze transportroutes en nationale belangen te beschermen”, aldus militair docent Li Diguang.

Oud-generaal Li en met hem de militaire leiding van het Chinese Volksleger ontkennen niet dat China grote investeringen doet in modernisering van de luchtmacht en de marine. Het vorige week gepubliceerde rapport van het Pentagon over de nieuwe ballistische en kruisraketten, vijf nieuwe nucleaire onderzeeërs en de plannen voor de bouw van meerdere vliegdekschepen wordt inhoudelijk zelfs met zoveel woorden bevestigd.

Volgens het Pentagon zijn de regionale militaire machtsverhoudingen in Oost-Azië zich nu al aan het wijzigen. Dat komt doordat China inmiddels kan beschikken over met ballistische en kruisraketten uitgeruste fregatten en onderzeeërs die ver voorbij Taiwan en de Filippijnen gecoördineerde acties kunnen uitvoeren.

De in Hongkong geboren en getogen dr. Steve Tsang, die Chinese geschiedenis doceert aan de Universiteit van Oxford en gepubliceerd heeft over de Koude Oorlog in Azië, is het doel van de Chinese militaire investeringen duidelijk. Tsang: „Natuurlijk is China niet van plan ten strijde te trekken tegen de Verenigde Staten, maar het doel is wel heel geleidelijk de VS uit de Zuid-Chinese Zee en andere wateren voor de kust van China en Taiwan te weren en geleidelijk aan helemaal weg te drukken.”

Dominantie op de Zuid-Chinese Zee met de olie- en gasrijke Paracel- en Spratley-eilanden is een openlijk beleden doelstelling in Peking. Sterker nog: tijdens geheim maar uitgelekt beraad van het Chinese politbureau in maart van dit jaar werd de Zuid-Chinese Zee verheven tot een Chinees „nationaal kernbelang”, een politieke status die vergelijkbaar is met het behoud van Tibet en de inlijving van Taiwan.

Tsang en het Pentagonrapport benadrukken dat het in de Zuid-Chinese Zee niet om een paar rotsige eilanden en koraalriffen gaat, maar om concrete belangen. De helft van de wereldhandel in goederen en grondstoffen loopt via de zeestraten in de Zuid-Chinese Zee. Volgens het Pentagon bevinden zich onder de koraalriffen 100 miljard vaten olie en een gasbel van 3500 miljard kubieke meter.

Tsang juicht het toe dat de VS met de vlootbewegingen en de toespraak van minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton tijdens de ASEAN-top in Hanoi duidelijk heeft gemaakt „niet bereid te zijn de Zuid-Chinese Zee aan China cadeau te geven”.

Tsang: „De VS waren afgeleid door de oorlogen in Irak en Afghanistan. Onder president Bush was in Seoul, Tokio en Taipei de indruk ontstaan dat de regio er, los van China, niet meer toe deed. De boodschap die nu klinkt uit de mond van mevrouw Clinton, is helder: The US is back ”.

Dat is niet het enige directe gevolg van de modernisering van het Chinese Volksleger. In navolging van Zuid-Korea en Taiwan is ook communistisch Vietnam begonnen met de modernisering van de marine. „China voelt zich omsingeld door de VS, Zuid-Korea, Japan en Vietnam. Dat is een oud, nationalistisch maar nog altijd actueel sentiment”, aldus oud-generaal Li Diguang.