Van kermis tot ansjovis

Deze zomer een korte rondgang langs kleine musea in Nederland. Tot slot Het Markiezenhof in Bergen op Zoom. Het gebouw is zelf onderdeel van de collectie.

Het laat-gotische Markiezenhof wordt beschouwd als een van de mooiste stadspaleizen van Noordwest-Europa. Met een beetje fantasie zie je mannen in kuitbroeken en dames in ruisende japonnen de quadrille dansen onder de houten gewelven. Het Markiezenhof, nu een Historische Centrum, werd in 1485 gebouwd voor de Heren van Bergen op Zoom.

De markiezaatsperiode begon toen keizer Karel V in 1533 heer Antoon van Glymes tot markies had verheven en eindigde na de inval van de Fransen in 1795. Het gebouw, dat hoog oprijst boven de middeleeuwse straatjes in het centrum, is zelf onderdeel van de museumcollectie. Achter de gevels schuilt een fascinerend geheel van galerijen, grote zalen, woonvertrekken, traptorens, binnenplaatsen en tuinen. Al dwalend stuit de bezoeker op diverse deeltentoonstellingen.

Bergen op Zoom is van oudsher de thuisbasis van veel kermisfamilies en aandacht voor kermis ligt dus voor de hand. Er is een miniatuurkermis met draaiende attracties, lichtjes en muziek.

Ansjovis, Aardbeien en Asperges zijn de drie A’s van Bergen op Zoom, belangrijk voor economie en toerisme. In de Markiezaatszaal van het museum wordt het ansjovis vangen uitgelegd. In grote fuiken (‘weren’) worden de vissen, die in het voorjaar op de Oosterschelde komen paaien, in de val gelokt.

De tentoonstelling Water, Lucht, Schepen; Willem van Dort sr. besteedt aandacht aan het werk van Bergenaar Willem van Dort (1875-1949), zoon van een ansjovisvisser. Meer dan zestig schilderijen en tekeningen worden getoond. Op reclameposters die hij ontwierp, poseren stoere visvrouwen. Later schilderde Van Dort in Rotterdam veel havengezichten.

De tweede tentoonstelling, Spotprenten in de spotlights, Marius Bauer en tijdgenoten, bestaat uit voorpagina’s van het literaire tijdschrift De Kroniek, dat slechts enkele jaren bestond. De schandaaltjes en politieke kwesties op de spotprenten zijn nu vaak wat obscuur geworden. Maar de tekening van Antoon Molkenboer van ‘fietsende tijdgenoten uit zakelijk en kunstzinnig Amsterdam’ is nog altijd grappig. IJdele tronies, dikke zakenmannen, je zou de koppen moeiteloos kunnen zien als hedendaagse hoofden.

Vorig jaar zijn vier stijlkamers gerestaureerd in de Franse stijl die populair was toen de laatste markies hier woonde met zijn dochter. Maar het grote pronkstuk van het Markiezenhof is de Christoffelschouw in de Hofzaal, een vijftienduizend kilo wegend gevaarte uit 1521.

Het Markiezenhof, Steenbergsestraat 8, Bergen op Zoom. Inl: 0164-277077, markiezenhof.nl