Student-koks krijgen geen voorrang meer

Een opleiding tot kok of kapper was jarenlang een toegangskaartje tot Australië. Nu dreigt een crisis in het internationale onderwijs van het land.

De deelnemers van de opleiding ouderenverzorging leren vandaag hoe ze patiënten moeten vasthouden. Eerst hebben ze plastic oefenpatiënten uit bed gehaald, gewassen onder de douche of op de wc geholpen. Nu mogen ze op elkaar oefenen, waarbij ze om de beurt voor bejaarde spelen. De een in bed, de ander in een rolstoel.

Het is een divers gezelschap, deze klas op het Ultimo College van opleidingsinstituut TAFE in Sydney. Herintredende moeders, schoolverlaters, kersverse migranten of verplegers die al lang werken maar nog geen diploma hadden. Bovendien zijn er een stuk of acht internationale studenten, die uit China of India zijn gekomen om te leren hoe ze Australische bejaarden moeten verzorgen.

Onderwijs aan internationale studenten is een van de belangrijkste industrieën van Australië. Na kolen en ijzererts is het het belangrijkste ‘exportproduct’, volgens het Australische Bureau van Statistiek. Met uitgaven als schoolgeld, onderdak en voedsel droegen ze vorig jaar 18 miljard dollar (12,5 miljard euro) bij aan de Australische economie. Daar komt bij dat elke buitenlandse student gemiddeld één vriend of familielid op bezoek krijgt, wat weer bijdraagt aan het toerisme. Terwijl Amerikaanse en Europese universiteiten verheven doen over ‘culturele uitwisseling’, maakt Australië er geen geheim van dat internationaal onderwijs ook een industrie is, aldus Dennis Murray, directeur van de International Education Association of Australia. „Wij zijn daar meer open en plat over”, zegt hij.

Het is een sector die de afgelopen jaren snel is gegroeid, en dat geldt het meest voor beroepsopleidingen zoals TAFE. Vorig jaar kwamen 232.000 studenten naar Australië om beroepen te leren als kok, kapper of bejaardenverzorger – een sterke groei ten opzichte van 2004, toen het er nog 58.000 waren. Ze werden aangetrokken door een wetsverandering in 2004, bedoeld om buitenlandse werkers aan te trekken voor beroepen waarbij gebrek is aan mankracht. Die wet maakte het mogelijk om na voltooiing van de studie een permanente verblijfsvergunning te krijgen. Zo werd een opleiding tot kelner of kapper voor tienduizenden Chinezen, Indiërs, Vietnamezen en Indonesiërs een toegangskaartje tot een nieuw leven in Australië.

Bejaardenverzorger staat ook op de lijst. Al is de opleiding niet zó populair als sommige andere, vertelt een lerares. Want cocktails mixen is voor veel aspirant-migranten toch aantrekkelijker dan bejaarden verschonen.

De nieuwe regels zorgden voor een explosie van het aantal privéscholen, die een lucratieve markt zagen. Voor regeringsinstituut TAFE zijn de internationale studenten een aanvulling op het budget. Zij betalen de volle prijs van een opleiding, in het geval van de bejaardenverzorgers 5.570 Australische dollar (3.800 euro) voor zes maanden. Lokale studenten betalen een tiende.

Bij Thao Pham (23) uit Vietnam waren het haar ouders die wilden dat ze naar Australië zou gaan, vertelt ze in de gezelschapsruimte voor internationale studenten van TAFE. „Als je hier een dag werkt, verdien je evenveel als bij ons in een maand.” Dus deed ze een opleiding tot kok, en nu heeft ze een verblijfsvergunning. Inmiddels volgt Pham een hotelopleiding. „Want ik heb helemaal geen zin om in de keuken te staan.”

Dat was een probleem van de nieuwe wet: veel internationale studenten gaan niet werken in het beroep waarvoor ze zijn opgeleid, als de verblijfsvergunning eenmaal binnen is. Bovendien waren er twijfels over de kwaliteit van de nieuwe privéscholen. Samen met sluimerend ongemak over de multiculturele samenleving was het genoeg om de wet aan te passen. In het begin van dit jaar is de lijst ‘schaarse beroepen’ ingekort en vielen studenten voor kapper of kok buiten de boot. Bij TAFE leidde dat tot een golf van studenten die wilden overstappen naar een opleiding tot metselaar, een beroep dat nog wel op de lijst staat.

De aanpassingen hebben gezorgd voor paniek in de sector internationaal onderwijs. „We vrezen dat het aantal studenten dramatisch zal dalen, misschien wel met honderdduizend”, zegt Dennis Murray. Hij is bang dat universiteiten worden meegetrokken door de problemen in het beroepsonderwijs. Want het internationaal onderwijs heeft ook last van de financiële crisis en de sterke Australische dollar, die het land tot een dure bestemming maakt. Kranten berichtten vorig jaar over aanvallen op Indiase studenten, waardoor het aantal aanmeldingen uit India is gekelderd. Tel daarbij op de negativiteit over immigratie tijdens de campagne voor de parlementsverkiezingen van vandaag en dat Amerikaanse universiteiten méér internationale studenten willen aannemen. Murray: „Al deze dingen komen samen in een perfecte storm.”

Voor universiteiten en TAFE betekent een daling dat ze een aanzienlijk deel van hun budget verliezen. In het hoger onderwijs leveren internationale studenten gemiddeld 15 procent van het budget, volgens Murray, TAFE zal waarschijnlijk een aantal klassen schrappen. Bovendien zou een daling volgens de industrie zo’n 35.000 banen kunnen kosten in het onderwijs en daarbuiten. Privé-instituten lopen het meeste gevaar, er vielen er zelfs al een paar om. Zoals het Hales Institute in Melbourne, dat op het nippertje werd gered, en dat niet toevallig gespecialiseerd was in koken en kappen.