BHP heeft wel vaker mis geschoten

Marius Kloppers weet wat het is om een groot overnamebod uit te brengen, maar niet hoe hij dat met succes moet bekronen. Het bod van de topman van BHP Billiton van 39 miljard dollar op Potash Corp. uit het Canadese Saskatchewan doet herinneren aan zijn stoutmoedige poging uit 2007 om Rio Tinto in te lijven. Die poging is mislukt, nadat de onderhandelingen zich een jaar hadden voortgesleept. Deze keer lijkt Kloppers te hebben geleerd.

De voorgenomen deal met Rio Tinto is officieel van tafel gehaald, omdat BHP niet wilde opdraaien voor de schulden van Rio na een scherpe daling van de aandelenkoers. Maar ook de mededinging was een punt van zorg: de combinatie van BHP en Rio zou 40 procent van de markt voor over zee getransporteerd ijzererts hebben beheerst. De Europese mededingingsautoriteiten zouden belangenverkopen hebben geëist en China was buiten zichzelf van woede.

Ditmaal heeft BHP een verstandiger keuze gemaakt. De overname van Potash Corp. zal zijn portefeuille diversifiëren, maar niet tot marktconcentratie leiden omdat de eigen kaliumcarbonaatbezittingen van BHP verwaarloosbaar zijn. Toezichthouders en klanten zouden zich dit keer geen zorgen hoeven maken. China is de grootste gebruiker van kaliumcarbonaat, maar de transactie van BHP zou de markt niet al te zeer ontwrichten. Waar Potash Corp. in het verleden de neiging had het aanbod te verlagen als de vraag niet krachtig genoeg was, heeft BHP er op gezinspeeld de productie te verhogen. Dit zou de prijzen omlaag kunnen drukken.

Er zijn ook andere lessen getrokken uit het bod op Rio. Terwijl dat aanvankelijk geheel uit aandelen bestond, biedt BHP Potash Corp. contanten. Dat neemt een belangrijke bron van onzekerheid weg. De discussie over de relatieve waarderingen van BHP en Rio werd zó ingewikkeld, dat beleggers ophielden die te volgen.

Zoals dat ook met Rio gebeurde, is BHP bijna meteen met een vijandig bod gekomen. Dat lijkt verstandig. In de mijnbouwsector, waar de activiteiten van concurrenten makkelijk te begrijpen zijn, kan het onderhandelen over een aanbeveling door het bestuur als tijdverspilling overkomen.

Maar er is één groot verschil: BHP kan niet rekenen op de meer dan 30 miljard dollar aan kostenbesparingen die een overname van Rio zou hebben opgeleverd. Dat maakte het onwaarschijnlijk dat welke rivaal dan ook het bod van BHP zou kunnen overtreffen.

Er zijn weinig overlappingen tussen BHP en Potash Corp. Daardoor ligt de lat voor een eventuele spelbreker lager. Het gebrek aan synergieën kan het voor BHP ook moeilijker maken het agressief verhogen van zijn bod te rechtvaardigen. Als Kloppers weer op een mislukking afstevent, zou dit de oorzaak kunnen zijn.