Toegang tot de ziel van acteur

Film Cold Souls. Regie: Sophie Barthes. Met: Paul Giamatti, David Strathairn, Dina Korzun, Emily Watson. In: 3 bioscopen. ***

Het is onmogelijk om Cold Souls níet te vergelijken met Being John Malkovich, die fantastisch maffe film waarin een werkloze marionettenspeler een geheime toegang vindt tot het brein van acteur John Malkovich.

Het speelfilmdebuut van de Franse filmmaakster Sophie Barthes laat zich namelijk nog het beste samenvatten als ‘Being Paul Giamatti’, al geeft de film waarvoor Barthes het verhaal droomde nadat ze C.G. Jungs psychologie had bestudeerd, geen toegang tot het brein, maar tot de zíel van deze acteur.

Eigenlijk speelde Woody Allen trouwens de hoofdrol in Barthes’ droom, maar nadat zij de van Sideways bekende acteur in de stripverfilming American Splendor had gezien, had zij haar hoofdpersoon gevonden.

Giamatti speelt Paul Giamatti, een neurotische acteur die een zenuwinzinking krijgt tijdens de repetities voor Anton Tsjechovs beroemde toneelstuk Oom Wanja. Een artikel uit The New Yorker over een bedrijf dat zielen tijdelijk buiten het lichaam van hun gastheer opslaat, biedt uitkomst. Tot zijn grote schrik ziet zijn ziel er na extractie uit als een kikkererwt. Dan volgen er nog meer, met een mengeling van vanzelfsprekendheid en paniek gebrachte, absurditeiten die Barthes de gelegenheid geven om te spelen met de vraag wat de ziel is en wat we ermee aan moeten.

Uiteindelijk ontmaskert Giamatti de grootste zielenzwendel sinds Gogols Dode zielen, wordt de filosoof Descartes gekraakt en vindt Barthes een ontroerende metafoor voor hoe zielsverwantschap ontstaat.

Haar film is niet zo zwart als het door Charlie Kaufman geschreven puzzelpareltje Being John Malkovich, en ook minder flamboyant. Toch is Cold Souls prettig a-modieus in zijn relaxte surrealisme. Je zou willen dat mensen vaker de kans kregen hun droom te verfilmen, zoals Sophie Barthes dat heeft gedaan.